معرفی رشته فناوری اطلاعات سلامت یا رشته HIT
بیمارستان خیلی بزرگی را تجسم کنید که هر روز صدها بیمار به دلایل مختلف در آنجا بستری میشوند. از طرفی در اورژانس این بیمارستان روزانه صدها پروسه درمانی سپری شده و قاعدتاً یک بیمارستان مرجع برای انجام دهها نوع جراحی است. این بیمارستان دارای بخشهای مختلف مانند سی تی اسکن، سونوگرافی، فیزیوتراپی، آزمایشگاه و… است. آیا فکر نمیکنید که چنین بیمارستانی به ساختار اطلاعاتی یکپارچه، منظم، هدفمند و بیمار محور نیاز دارد؟ البته متخصصین حوزه سلامت از قبل فکر این ماجرای پیچیده را کرده و رشته فناوری اطلاعات سلامت (HIT) را طراحی کردهاند.
رشته فناوری اطلاعات سلامت (Health Information Technology) و یا به اختصار HIT از جمله رشتههای مدرن اما کاملا ناشناخته و البته بسیار پرکاربرد در دنیای امروز است. یک تخصص بین رشتهای که در پاسخ به نیاز فزاینده مدیریت و تحلیل دادههای عظیم حوزه سلامت شکل گرفته است. اگرچه جامعه تقریبا این رشته را نمیشناسد، اما این شما هستید که باید تحصیل در این رشته را انتخاب کنید. پس در ادامه از یاوران دانش همراه شوید تا به طور کامل با رشته HIT آشنا شوید.
- بخوانید
هدف از طراحی رشته فناوری اطلاعات سلامت (HIT)
هر بیمار زمینه ساز یک پرونده بزرگ اطلاعات پزشکی است. اطلاعاتی که هر لحظه تغییر میکند. در این میان باید اطلاعات پذیرش، بستری و مرخص شدن بیمار تا دادههای مربوط به هزینه و خدمات بیمه را اضافه کنید. از طرفی در هر بیمارستان جریان پیوستهای از پذیرش تا درمان و مرخص شدن صدها بیمار جریان دارد. به همین سادگی با کوهی از اطلاعات بسیار کلیدی، حساس و تاثیرگذار بر زندگی تک تک بیماران روبرو هستید. رشته فناوری اطلاعات سلامت (HIT) برای مدیریت این دادههای بزرگ و تصمیمگیریهای لحظهای پزشکان تا بایگانی جامع دادهها شکل گرفته است.
هدف اصلی این رشته بهبود کیفیت مراقبتهای بهداشتی، افزایش ایمنی بیمار، ارتقای کارایی سیستم سلامت، حذف دوباره کاریها و کاهش هزینههای بیمارستانی است. متخصصین رشته فناوری اطلاعات سلامت از طریق طراحی، پیادهسازی، مدیریت و بهینهسازی سیستمهای اطلاعاتی در هر مرکز درمانی کمک میکنند تا زمینه ساز خدمات بهداشتی بهتر و سودآوری بیشتر باشند.
- بخوانید
حوزههای اصلی فعالیت HIT؛ قرار است چهکار کنید؟
هر مرکز درمانی که روزانه با صدها و شاید هزاران پرونده سلامت محور روبرو است به متخصصین رشته فناوری اطلاعات سلامت HIT نیاز دارد. در واقع HIT را باید مرز سیستمهای درمانی سنتی و مدرن معرفی کنیم. راهاندازی یک ساختار بر پایه فناوری اطلاعات سلامت باعث افزایش سرعت بررسی پرونده بیماران، کیفیت خدمات درمانی، بهرهوری از نیروی کار و جلوگیری از اشتباه در درمان است. متخصصین HIT پتانسیل فعالیت در فضاهای مختلف را دارند، مانند:
راهاندازی سیستمهای اطلاعات بیمارستانی (Hospital Information Syystems)
طراحی و راهاندازی سیستمهای اطلاعات بیمارستانی مهمترین زمینه فعالیت رشته HIT است. هر بیمارستان به یک پلتفرم یکپارچه نرمافزاری و سختافزاری برای مدیریت تمام دادههای بالینی، اداری و مالی نیاز دارد. این سیستم در واقع ستون فقرات دیجیتالی بیمارستان است و عملکرد صحیح آن برای بهبود کیفیت مراقبت از بیمار، افزایش کارایی عملیاتهای درمانی و حتی کاهش خطای انسانی تاثیرگذار است. متخصصین HIT هنرمندانه و کاملاً جامع چنین سیستمی را طراحی و پیاده سازی میکنند. هنرمندی متخصصین HIT طراحی سیستم اطلاعاتی مبتنی بر نیازهای واقعی بیمارستان است. نه صرفاً بهکارگیری تکنولوژیهای روز دنیا!
راهاندازی و مدیریت پایگاههای داده سلامت (Health Databases)
در هر پایگاه داده سلامت اطلاعات حیاتی و بسیار کلیدی هزاران نفر در جریان است. اطلاعاتی که باید کاملاً ساختار یافته بایگانی شده و به سرعت در دسترس قرار بگیرند. متخصصین HIT میتوانند سیستمهای ساختار یافته برای ذخیره سازی، بازیابی و مدیریت اطلاعات انواع پایگاههای داده سلامت را طراحی کنند. این پایگاهها در واقع مغز متفکر در نظام سلامت دیجیتال هستند و برای تحلیلهای کلان، تصمیم گیریهای مبتنی بر شواهد بهداشتی و ارائه راهکارهای مراقبتی برای توده مردم کارایی دارند. متخصص رشته HIT قادر است تا انواع پایگاه داده بالینی، دادههای ملی سلامت، تحقیقاتی، سیستمهای نظارت اپیدمیولوژیک و… را طراحی و راهاندازی کند.
طراحی، راهاندازی و مدیریت پرونده الکترونیک سلامت (Electronic Health Record)
از زمان ابداع پرونده الکترونیک سلامت، انقلابی در مدیریت اطلاعات بیمار شکل گرفته و متخصصین HIT در کانون این انقلاب اطلاعاتی هستند. متخصصین HIT توانایی طراحی و مدیریت پروژههای الکترونیک سلامت به عنوان نسخههای دیجیتالی جامع از سوابق پزشکی بیماران را دارند. این اطلاعات در بستری امن و یکپارچه در دسترس پزشکان و دیگر اعضای کادر درمان قرار میگیرد. این پروندهها برای ردیابی دقیقتر مشکلات بیمار، بررسی سوابق بیمار، تصمیمگیریهای بالینی و هماهنگی بهتر تیمهای درمانی نقش دارند.
- بخوانید
طراحی سیستمهای تبادل اطلاعات سلامت (Health Information Exchange)
متخصصین رشته فناوری اطلاعات سلامت توانایی ایجاد سیستمهای یکپارچه بین سازمانی را دارند. این سیستمها برای تبادل اطلاعات بیمار بین مراکز مختلف هستند. در این صورت دیگر نیازی نیست تا حجم بزرگی از کاغذ بازی و رفت و آمد زیاد بیمار در مراکز مختلف جریان داشته باشد. زیرا متخصص HIT میتواند مسیر امن و مطمئن تبادل داده سلامت محور میان چندین مرکز درمانی را مدیریت کند.
طراحی و آماده سازی نرمافزارها و اپلیکیشنهای موبایلی حوزه سلامت
متخصصین HIT تنها افرادی هستند که هم دانش کافی در زمینه کامپیوتر را کسب میکنند و هم از دانش کافی در حوزه سلامت و موضوعات پزشکی مطلع هستند. طراحی و پیاده سازی نرمافزارها و یا اپلیکیشنهای حوزه سلامت بخشی از مهمترین فعالیتهای رشته فناوری اطلاعات سلامت است. طراحی انواع اپلیکیشن مدیریت بیماری، پلتفرمهای مشاوره پزشکی، برنامههای تناسب اندام و سبک زندگی سالم، سیستمهای مدیریت دارو و یا نرمافزارهای یادآوری مصرف دارو و… نمونهای از فعالیتهای متخصص HIT در این حوزه است.
حوزه فعالیت | شرح وظایف |
|---|---|
راهاندازی سیستمهای اطلاعات بیمارستانی | طراحی سیستم مدیریت اطلاعات بیمار
– طراحی سیستم مدیریت مالی بیمارستان
– طراحی سیستم منابع انسانی بیمارستان
– طراحی سیستمهای آزمایشگاه، رادیولوژی، داروخانه و… |
راهاندازی پایگاههای داده سلامت | طراحی پایگاههای بالینی
– طراحی سیستمهای ثبت بیماریها
– طراحی پایگاههای تحقیقاتی و بانکهای زیستی
– طراحی پایگاههای عمومی سلامت و سیستمهای نظارت اپیدمیولوژیک و واکسیناسیون |
راهاندازی پرونده الکترونیک سلامت | طراحی سیستم نسخه دیجیتال جامع بیمار
– راهاندازی سیستم ثبت اطلاعات دموگرافیک بیمار
– مدیریت سیستمهای ثبت تاریخچه پزشکی، داروها، تجویزها و نتایج آزمایشگاهی بیماران |
راهاندازی سیستمهای تبادل اطلاعات سلامت | طراحی، راهاندازی و مدیریت سیستمهای یکپارچه بین سازمانی |
طراحی و آمادهسازی نرمافزارها و اپلیکیشنهای موبایلی حوزه سلامت | طراحی اپلیکیشنهای مدیریت بیماری
– طراحی پلتفرمهای مشاوره پزشکی
– طراحی اپلیکیشنهای تناسب اندام و یا سبک زندگی |
- بخوانید
واحدهای درسی رشته فناوری اطلاعات سلامت یا HIT
رشته فناوری اطلاعات سلامت در اصل جایگزین رشته قدیمی و منسوخ شده مدارک پزشکی است. زمانیکه سیستمهای رایانهای و اینترنت تا این اندازه رشد نکرده بود، تمام اطلاعات بیماران و در کل اطلاعات بیمارستانی به شکل پروندههای فیزیکی بایگانی میشدند. رشته مدارک پزشکی برای چنین فضایی کارایی داشت. اما با ظهور سیستمهای مدرن و یکپارچه رایانهای الگوی ثبت و استفاده از دادهها در مراکز درمانی تغییر کرد و رشته فناوری اطلاعات سلامت به وجود آمد. دانشجویان این رشته در مقطع کارشناسی ۱۴۰ الی ۱۵۰ واحد درسی را میگذرانند که ترکیبی از درسهای علوم کامپیوتری و اطلاعات پزشکی و بالینی است. واحدهای درسی پایه، تخصصی و اختیاری رشته فناوری اطلاعات سلامت به قرار زیر است:
دروس پایه رشته HIT
دروس پایه رشته فناوری اطلاعات سلامت ترکیبی از درسهای اصلی ریاضیاتی و زیست شناسی و آناتومی بدن انسان است. دانشجویان HIT در این درسها با مبانی علوم کامپیوتری، زیست شناسی و ساختار بدن انسان آشنا میشوند. در مرحله پایه رشته ی فناوری اطلاعات سلامت این دروس تدریس میشوند:
- آمار و احتمالات
- ریاضی پایه
- فیزیک پزشکی
- زیست شناسی سلولی و مولکولی
- آناتومی و فیزیولوژی پایه
- اصطلاحات پزشکی
- بهداشت عمومی
- بخوانید
دروس اصلی تخصصی رشته HIT
دروس تخصصی، شاکله رشته فناوری اطلاعات سلامت هستند که در حوزههای مختلف پزشکی، فناوری اطلاعات و مدیریت اطلاعات قرار میگیرند. دانشجویان HIT قرار است تا با مطالعه این درسها اطلاعات جامع درباره انواع بیماریها کسب کرده و با سیستمهای بهداشتی درمانی به طور کامل آشنا شوند. در عین حال از دانش کافی در زمینه فناوری اطلاعات برای طراحی و یا مدیریت سیستمهای نرمافزاری سلامت برخوردار باشند. دروس اصلی رشته فناوری اطلاعات سلامت به تفکیک حوزههای پزشکی، کامپیوتری و مدیریتی به قرار زیر است:
حوزه درسی HIT | دروس تخصصی |
|---|---|
حوزه پزشکی | اصول بیماریها و طبابت
– اصول کدگذاری بیماریها
– آشنایی با سیستمهای بهداشت درمانی
– اصطلاحات پزشکی پیشرفته |
حوزه فناوری اطلاعات | – برنامه نویسی مقدماتی (Python، Java و…)
– اصول طراحی پایگاه دادههای سلامت (SQL، My SQL و…)
– اصول شبکههای کامپیوتری در سلامت
– امنیت اطلاعات سلامت
– هوش مصنوعی در پزشکی و… |
حوزه مدیریت اطلاعات | مدیریت سیستمهای اطلاعات سلامت
– پرونده الکترونیک سلامت
– استانداردهای تبادل اطلاعات سلامت
– سیستمهای پشتیبانی تصمیمگیری بالینی |
- بخوانید
دروس اختیاری رشته HIT
به مانند تمام دورههای کارشناسی، دانشجویان رشته فناوری اطلاعات سلامت باید در حدود ۲۰ واحد درسی اختیاری را سپری کنند. این درسها میتوانند در حوزه پزشکی و یا حوزه فناوری اطلاعات باشند. درسهایی مانند اصول تله مدیسین (سلامت از راه دور)، اینترنت اشیا در سلامت، بلاکچین در سلامت، تحلیل دادههای عظیم سلامت، روانشناسی و اقتصاد سلامت از جمله واحدهای اختیاری رشته HIT هستند.
دروس عملی و کارآموزی
در حدود ۱۰ الی ۱۵ واحد درسی رشته HIT برای کسب مهارتهای عملی و کارآموزی است. اینکه در چه سطحی و چه حوزهای کارآموزی را گذرانده و مهارتهای عملی را به دست آورید، در اختیار شما است. اما در کل لازم است تا در کارگاههای نرمافزار سلامت شرکت کرده و پروژههای طراحی سیستم اطلاعات بیمارستانی را پیاده سازی کنید. همچنین باید به عنوان کارآموز در مراکز درمانی و بیمارستانی حاضر شده و اصول کار با سیستمهای یکپارچه بیمارستانی را یاد بگیرید.
گرایشهای ارشد رشته فناوری اطلاعات سلامت
تقریبا تمام دانشجویان به تحصیلات تکمیلی پس از پایان دوره کارشناسی فکر میکنند. رشته فناوری اطلاعات سلامت اگرچه نوپا است، اما هم اکنون دارای انواع گرایشهای کاربردی در مقطع کارشناسی ارشد و حتی دکتری است. اکثر مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای این رشته در سطح دانشگاهی ایران تدریس میشوند. اما دانشجویان HIT پس از فارغ التحصیلی شانس بسیار خوب برای اپلای دانشگاههای مطرح خارجی و ادامه تحصیل در مقاطع تکمیلی دارند. گرایشهای اصلی دوره ارشد رشته فناوری اطلاعات سلامت به قرار زیر است:
گرایش ارشد انفورماتیک بالینی (Clinical Informatics)
یکی از گرایشهای اصلی و بسیار کاربردی ارشد رشته ی فناوری اطلاعات سلامت است که بر زمینه کاربرد فناوری اطلاعات در محیطهای بالینی متمرکز شده و برای طراحی سیستمهای بالینی فعالیت میکند. دانشجویان این گرایش، مطالعاتی در زمینه طراحی واسط کاربری برای سیستمهای بالینی دارند. همچنین فارغ التحصیلان این گرایش میتوانند به عنوان مدیر انفورماتیک بیمارستان فعالیت کنند.
گرایش ارشد انفورماتیک سلامت جمعیت (Population Health Informatics)
گرایش تخصصی دوره ارشد رشته HIT است که در زمینه تحلیل دادههای سلامت در سطح عمومی و کلان جامعه فعالیت میکند. دانشجویان این گرایش تمام قد در زمینه طراحی و یا مدیریت سیستمهای نظارت اپیدمیولوژیک فعال هستند و در عین حال مطالعاتی در زمینه تحلیل دادههای عظیم سلامت دارند. فارغ التحصیلان این گرایش فرصت استخدام به عنوان مدیر سیستمهای سلامت جمعیت را دارند. هرچند تا حدودی بازار کار این گرایش محدود است.
گرایش ارشد انفورماتیک تصویربرداری پزشکی (Medical Imaging Informatics)
یک گرایش تخصصی ارشد رشته HIT است که با تمرکز بر مدیریت و تحلیل تصاویر پزشکی شکل گرفته است. دانشجویان این گرایش، مطالعاتی درباره سیستمهای PACS و DICOM را تکمیل کرده و همچنین مهارت کار با هوش مصنوعی در رادیولوژی را کامل میکنند. فارغ التحصیلان این گرایش میتوانند مدیر سیستمهای تصویربرداری در بیمارستانها و مراکز بزرگ پزشکی شوند.
- بخوانید
گرایش ارشد انفورماتیک تحقیقات پزشکی (Research Informatics)
گرایش تخصصی است که در زمینه پشتیبانی از تحقیقات بالینی شکل گرفته و دانشجویان در این گرایش، اصول طراحی و کار با سیستمهای ثبت الکترونیک دادههای تحقیقاتی و مدیریت دادههای کارآزمایی بالینی را یاد میگیرند. فارغ التحصیلان این گرایش نیز فرصت شغلی برای تبدیل شدن به مدیر دادههای تحقیقاتی را دارند.
گرایش ارشد مدیریت سیستمهای اطلاعات سلامت (Health IT Policy and Management)
این گرایش برای بررسی علمی جنبههای مدیریتی و سیاستگذاری در حوزه سلامت دیجیتال شکل گرفته است. دانشجویان این گرایش در زمینه اقتصاد سلامت دیجیتال، استاندارد و مقررات سلامت و همچنین مدیریت پروژههای فناوری اطلاعات سلامت مطالعه کرده و شانس این را دارند که به عنوان مدیر ارشد اطلاعات سلامت سازمانهای مختلف جذب بازارکار شوند.
دقت کنید که گرایشهای ارشد معرفی شده در سطح بین المللی تدریس میشوند. دانشگاههای ایران کم و بیش گرایشهای ارشد این رشته را ارائه کردهاند. اما برخی گرایشها بسیار نوپا، مدرن و حتی فراتر از سیستمهای درمانی ایران هستند و صرفاً با پذیرش در دانشگاههای بینالمللی میتوانید در آنها تدریس کرده و وارد بازارکار شوید.
تواناییهای مورد نیاز تحصیل در رشته فناوری اطلاعات سلامت HIT
رشته فناوری اطلاعات سلامت فقط برای داوطلبان کنکور تجربی است. اما برای تحصیل در این رشته به پایه خوب ریاضی و حتی دانش کافی در زمینه علوم کامپیوتری نیاز دارید. اگر به علوم کامپیوتر خصوصاً برنامه نویسی علاقمند نیستید، توصیه میکنیم که قید تحصیل در این رشته را بزنید. چراکه حال و هوای حاکم بر HIT بسیار متفاوت از دیگر رشتههای علوم تجربی است. برای موفقیت در رشته فناوری اطلاعات سلامت به تواناییهای زیر نیاز دارید:
- علاقه به علوم کامپیوتر و آشنایی کافی با مفاهیم برنامه نویسی
- علاقمند به تحصیل و کار با شبکه و امنیت داده
- علاقمند به تحصیل در زمینه اطلاعات پایه و اصطلاحات پزشکی
- مهارتهای تحلیلی و توانایی ذهنی خوب در زمینه کار با دادههای سلامت
- دارای تفکر سیستمی
- مهارتهای کار تیمی و مدیریت پروژه
هر کسی که قصد تحصیل در HIT را دارد و همچنین میخواهد تا در آینده به متخصص موفق، خلاق و کاربلد این حوزه تبدیل شود، باید هم به کامپیوتر و هم به علوم پزشکی همزمان علاقمند باشد.
- بخوانید
وظایف کارشناس فناوری اطلاعات سلامت
فرض کنید مدرک کارشناسی رشته فناوری اطلاعات سلامت را دریافت کرده و حالا آماده ورود به بازار کار هستید و قرار است مدیریت انفورماتیک یک نهاد بزرگ درمانی و یا بهداشتی شوید. اما آیا هیچ نگرشی از شرح وظایف این رشته دارید؟ بیایید ببینیم که هر کارشناس HIT چه وظایفی دارد و قرار است در روتین کاری چه فعالیتهایی را انجام دهد.
1. طراحی و پشتیبانی سیستمهای اطلاعات سلامت
اولین و قاعدتاً مهمترین وظیفه متخصص HIT طراحی و پیادهسازی سیستمهای درمانی است. از طرفی قاعدتاً این سیستم از قبل در مرکز درمانی و بیمارستانی نصب شده و حالا به عنوان متخصص HIT وظیفه دارید که با آن کار کرده، مدیریت دادهها را دست گرفته و حتی عملکرد سیستمها را بهینه کنید.
هر متخصص رشته HIT وظیفه دارد که سامانههایی مانند HIS، EHR و LIS را در مراکز درمانی راهاندازی و یا توسعه دهد. همچنین سیستمهای جداگانه در یک مرکز درمانی را یکپارچه سازد و تا حد ممکن از حجم کاغذ بازی کاسته و روند کار مرکز درمانی را یکپارچه و دیجیتالی کند. پشتیبانی و کار با سیستمهای اطلاعات سلامت وظیفه روتین متخصصین HIT است.
2. مدیریت دادههای سلامت
هر متخصص HIT وظیفه دارد که بانکهای اطلاعاتی سلامت را راهاندازی کرده و یا مدیریت نماید. همچنین سیستمهای موجود در هر سازمان بهداشتی و یا درمانی را بهینه کرده و یک ساختار استاندارد برای ثبت و استفاده از دادههای بالینی ایجاد کند.
3. برقراری امنیت دادههای سلامت
تعریف سطوح دسترسی به دادههای سلامت بخشی از وظایف متخصص رشته HIT است. از یک سامانه درمانی و یا بهداشتی افراد مختلف استفاده میکنند. پزشکان دادههای بیمار را وارد کرده و پرستاران این دادهها را بررسی میکنند و حتی بیماران برای دریافت نتایج به بخشهایی از این سیستم دسترسی دارند. اجرای پروتکلهای امنیتی، تعریف سطوح دسترسی، جلوگیری از هک شدن سامانه و تغییر خارج از ضابطه اطلاعات، بخشی از وظایف متخصص رشته فناوری اطلاعات سلامت است.
4. بهینهسازی سیستمهای کامپیوتری و شبکههای بالینی
هر متخصص HIT وظیفه دارد مادامیکه با سیستمهای اطلاعات بالینی در هر سازمان کار میکند، برای توسعه داشبوردهای مدیریتی اقدام کرده و گردش کارهای درمانی را بهینه کند. دسترسی ساده اطلاعات بخشی از وظایف متخصص HIT است.
5. آموزش و پشتیبانی کاربران
هر سیستم اطلاعات سلامت در کل سازمان مانند بیمارستان توزیع شده و روزانه صدها نفر از پرسنل آنجا بارها و بارها از این سیستم برای درج اطلاعات بالینی، مالی و اداری استفاده میکنند. آموزش نحوه استفاده از سیستم، بخشی از وظایف کارشناس HIT است.
- بخوانید
بازار کار رشته HIT، قرار است کجاها کار کنید؟
فناوری اطلاعات سلامت یک رشته نوپا اما پرتقاضا است. این رشته جایگزین مدارک پزشکی شده و برای مدیریت اطلاعات سلامت در سازمانهای بزرگ خدمات درمانی و بهداشتی کارایی دارد. هر بیمارستان و یا هر کلینیک بزرگ به متخصصین HIT نیاز دارند. این رشته بسیار تخصصی است و خارج از حوزه سلامت در هیچ جای دیگر کارایی ندارد. اما همین حوزه سلامت آنقدر بزرگ و پیچیده است که بازار کار این رشته چه در ایران و یا خارج از ایران هر روز بزرگتر و پولسازتر میشود. با رشته HIT میتوانید در مکانهای مختلف کار کنید، مانند:
بازار کار رشته | فناوری اطلاعات سلامت |
|---|---|
مراکز درمانی | بیمارستانها و یا کلینیکها برای پیادهسازی و پشتیبانی سیستم HIS
– آزمایشگاههای تشخیص پزشکی برای پیادهسازی و پشتیبانی سیستم LIS
– مراکز تصویربرداری و کار با سیستمهای RACS |
شرکتهای فناوری | همکاری با توسعه دهندگان نرمافزارهای سلامت
– همکاری با استارتاپهای حوزه سلامت
– راهاندازی شرکتهای مشاوره فناوری اطلاعات سلامت |
سازمانهای دولتی | کارمند وزارت بهداشت
– کارمند دانشگاههای علوم پزشکی
– کار در بیمهها
– کار در مراکز تحقیقاتی و انستیتوهای سلامت |
فعالیتهای بینالمللی | همکاری با سازمانهای بینالمللی WHO
– همکاری با شرکتهای چند ملیتی فعال در حوزه سلامت |
درآمد رشته فناوری اطلاعات سلامت
درآمد رشته فناوری اطلاعات سلامت به این بستگی دارد که در کدام سازمان و در چه حوزهای کار کنید. هیچ فرمول دقیقی برای تعریف درآمد متخصصین HIT وجود ندارد. این افراد میتوانند نهایتاً کارمند یک بیمارستان دولتی شده و درآمدی در حد وزارت کار داشته باشند و یا جذب یک کلینیک تخصصی بخش خصوصی شده و حقوق قابل توجهی کسب کنند. اما اگر کارمند نهادهای درمانی دولتی یا خصوصی شوید، نهایتاً یک حقوق کارمندی در حد وزارت کار و یا چند برابر آن را دریافت خواهید کرد. برای درآمد بیشتر در HIT باید به کسب و کارهایی فراتر از کارمندی فکر کنید.
میتوانید مدیر پروژه اجرای سیستم اطلاعات شوید و یا به عنوان مشاور مستقل به مراکز درمانی برای اجرا و مدیریت سیستمها خدمات دهید. حتی میتوانید دست به کار شوید و نرمافزار و یا اپلیکیشن حوزه سلامت طراحی کنید. متوسط درآمد متخصصین رشته HIT در آمریکا سالانه ۸۵ الی ۱۴۰ هزار دلار است. برای افزایش درآمد در این رشته باید به روز باشید و تخصصهای نوین را یاد بگیرید. مانند:
- فعالیت در زمینه امنیت اطلاعات سلامت
- فعالیت در زمینه هوش مصنوعی در سلامت
- اخذ گواهینامههای بینالمللی
- ورود به پروژههای بینالمللی
- راهاندازی استارتاپها
- بخوانید
بهترین دانشگاههای ایران برای تحصیل رشته HIT
فناوری اطلاعات سلامت از جمله رشتههای نوظهور در سطح دانشگاهی ایران است. این رشته در اکثر دانشگاههای علوم پزشکی کشور ارائه شده و با رنج رتبههای گوناگون از حدود ۳۰۰۰ میتوانید برای قبولی در دانشگاه تهران تا رتبه حدود ۱۵۰۰۰ برای قبولی در دانشگاههای علوم پزشکی کرمان و یا تبریز و… اقدام کنید. برای بررسی دقیق شانس قبولی رشته فناوری اطلاعات کافی است با تیم کارشناسی مشاوره انتخاب رشته یاوران دانش تماس بگیرید. اما بهترین دانشگاههای علوم پزشکی ایران در زمینه فناوری اطلاعات سلامت به قرار زیر هستند:
نام دانشگاه | ویژگی |
|---|---|
دانشگاه علوم پزشکی تهران | معتبرترین مرکز آموزش HIT
– ارتباط قوی با بیمارستانهای بزرگ |
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی | دارای برنامههای آموزش به روز
– همکاری مستمر با مراکز تحقیقاتی معتبر |
دانشگاه علوم پزشکی ایران | دارای کادر اساتید مجرب
– مجری پیادهسازی پروژههای مختلف بیمارستانی |
دانشگاه علوم پزشکی مشهد | قطب فناوری اطلاعات شرق کشور
– دارای آزمایشگاههای مجهز انفورماتیک |
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان | دارای برنامه درسی قدرتمند مناسب با نیاز بازار کار
– همکاری مستمر با شرکتهای فناوری سلامت |
دانشگاه علوم پزشکی شیراز | رویکرد بین رشتهای قوی
– دارای پژوهشهای گسترده در حوزه سلامت دیجیتال |
علاوهبر این دانشگاههای علوم پزشکی تبریز و کرمان نیز دوره تخصصی HIT قدرتمندی را تدریس میکنند. حتی برخی از دانشگاههای غیر پزشکی مانند صنعتی شریف با تکیه بر بخش فنی و مهندسی و توسعه زیرساختهای انفورماتیک این رشته را عرضه کردهاند.
- بخوانید
بهترین دانشگاههای جهانی رشته HIT
رشته فناوری اطلاعات سلامت (HIT) بدون تردید از مدرنترین شاخههای تحصیلی بین رشتهای است که توانسته تا دنیای رایانه را در اطلاعات بزرگ پزشکی پیوند زند. این رشته کاملاً استراتژیک است و اهمیت بالایی در نهادهای علمی سراسر جهان دارد. دانشگاههای بسیار زیادی در سراسر دنیا انواع دورهها و گرایشهای تحصیلی رشته ی فناوری اطلاعات سلامت را تدریس میکنند که صرفاً با ۱۰ مورد از بهترین آنها آشنا خواهید شد:
نام دانشگاه | کشور | ویژگی |
|---|---|---|
دانشگاه هاروارد
Harward University | آمریکا | قطب تحقیقات جهانی در زمینه هوش مصنوعی حوزه سلامت
– همکاری با بیمارستانهای معتبر در آمریکا و سراسر جهان |
دانشگاه جانر هاپکینز
Johns Hopkins | آمریکا | پیشرو در تحلیل دادههای کلان سلامت
– همکاری قوی با سازمان بهداشت جهانی |
موسسه فناوری ماساچوست
MIT | آمریکا | پیشرو در ترکیب فناوری و مهندسی پزشکی
– تحقیقات پیشرفته در زمینه یادگیری ماشین حوزه سلامت |
دانشگاه علوم پزشکی شاستنفورد
Stanford University | آمریکا | مرکز توسعه سیستمهای هوشمند حوزه سلامت
– همکاری مستمر با سیلیکون ولی در حوزه سلامت |
آکسفورد
University of Oxford | انگلیس | پژوهشهای گسترده در زمینه سلامت دیجیتال
– مبتکر دادههای ملی سلامت انگلیس و جهان |
کمبریج
University of Combridge | انگلیس | پیشرو در زمینه ژنوتیک پزشکی
– دارای پژوهشهای گسترده سلامت دیجیتال |
دانشگاه تورنتو
University of Toronto | کانادا | قدرتمند در زمینه استانداردهای HL7
– قطب علمی آمریکای شمالی |
دانشگاه زوریخ
ETH Zurich
| سوئیس | مبتکر فناوری بلاکچین در حوزه سلامت
– ارتباط قوی با صنایع دارویی در اروپا |
دانشگاه مک گیل
MC Gill University | کانادا | پژوهشهای بین رشتهای قوی |
دانشگاه ملی سنگاپور
MUS | سنگاپور | قطب سلامت دیجیتال شرق آسیا |
- بخوانید
مهاجرت از طریق تحصیل در رشته HIT
HIT یکی از رشتههای خوب با پتانسیل بالا برای مهاجرت تحصیلی و یا شغلی است. نیاز کشورهای صنعتی و پیشرو دنیا به کارشناسان این رشته هر روز بیشتر میشود. از طرفی ساختار آموزش در ایران کاملاً مطابق با به روزترین مطالب دانشگاهی سطح بینالملل است. بهترین کشورها برای مهاجرت تحصیلی و یا مهاجرت کاری مدرک رشته فناوری اطلاعات سلامت به قرار زیر است:
آمریکا
آمریکا دارای بیمارستانها و مراکز درمانی بسیار بزرگ و پیشرفته است. برای همین تبدیل به بزرگترین بازار کار رشته HIT شده است. تقریباً تمام دانشگاههای آمریکا از پذیرش دوره ارشد این رشته استقبال میکنند.
کانادا
استانهای بریتیش کلمبیا و انتاریو در کشور کانادا با در اختیار داشتن ساختار سلامت مدرن از جمله بهترین فرصتهای مهاجرتی کارشناسان رشته فناوری اطلاعات سلامت هستند. به راحتی میتوانید دوره تحصیلات تکمیلی و یا شغلی از طریق جاب آفر برای مهاجرت به کشور کانادا با در اختیار داشتن مدرک HIT اقدام کنید.
آلمان
آلمان از کشورهای پیشرو در زمینه اتوماسیون سازی فرایند بیمارستانی است و همیشه یکی از بهترین مقاصد برای مهاجرت رشتههای کادر درمانی و خدمات بیمارستانی از قبیل HIT است.
استرالیا
HIT یکی از رشتههای استراتژیک و ملی کشور استرالیا است. این کشور شدیداً به فارغ التحصیلان رشته فناوری اطلاعات سلامت نیاز دارد و میتواند یکی از بهترین مقاصد مهاجرتی پس از تحصیل در این رشته باشد.
- بخوانید
چالشهای رشته فناوری اطلاعات سلامت
تحصیل در رشته فناوری اطلاعات سلامت به هیچ حالت ساده نیست. از طرفی فضای شغلی پرچالش و حتی فشرده و درگیر کننده دارد. HIT در واقع به معنای واقعی کلمه از تخصصهای بین رشتهای است که دو دنیای کاملاً متفاوت پزشکی و علوم رایانهای را به یکدیگر پیوند زده و مستلزم مهارتهای مدیریتی است. تحصیل در رشته فناوری اطلاعات سلامت ساده نیست، اما میتواند هیجان انگیز باشد. در این رشته با چالشهای گوناگون دست و پنجه نرم خواهید کرد. چالشهایی مانند:
دارای ماهیت بین رشتهای دشوار
در این رشته باید همزمان مفاهیم پیچیده پزشکی و فناوریهای اطلاعات IT را یاد بگیرید. در عین حال آنچه در دانشگاه میخوانید با آنچه در بازار کار روبرو میشوید، تفاوت بسیار زیادی دارد. از طرفی در این رشته باید از تسلط خوبی به زبان تخصصی دو حوزه متفاوت پزشکی و IT برخوردار شوید. کدام رشته را سراغ دارید که این اندازه در دو دنیای پیچیده وارد شود؟
جدید و ناشناخته
جدید بودن تحصیل و کار در رشته HIT را سختتر میکند. اول آنکه اکثر دانشگاههای ایران همین چند سال اخیر این رشته را به برنامه آموزشی خود اضافه کردهاند و ممکن است دارای امکانات آموزشی و یا اساتید مجرب نباشند. در عین حال فاصله زیادی با آموزشهای تئوری دانشگاه و کاربردهای عملی HIT وجود دارد. به روز نبودن محتوای آموزشی نیز از جمله چالشهای تحصیل و کار در این رشته است.
چالشهای شغلی
رشته HIT تقریباً در بازار کار نسبتاً سنتی ایران ناشناخته است و همچنان مقاومتهایی برای توسعه این نوع ساختارهای نوین وجود دارد. از طرفی همیشه این را در نظر بگیرید که باید در سیستمهای فرسوده درمانی ایران وارد شوید و آنجا را بهینه سازی کنید! در عین حال استرس مسئولیت در بخش مدیریت داده سلامت این رشته زیاد است.
- بخوانید
باورهای نادرست درباره رشته فناوری اطلاعات سلامت
رشته فناوری اطلاعات سلامت (HIT) آنقدر نوپا و جوان است که هنوز به مرحله باورهای نادرست نرسیده است. خیلیها اصلاً این رشته را نمیشناسند که بخواهند درباره آن اظهار نظر اشتباه کنند! ولی ممکن است برخی کاملاً ناشناخته و از روی ایدههای شخصی درباره این رشته قضاوت کنند. بگذارید تا برخی از باورهای نادرست درباره رشته HIT را به شما معرفی کنیم:
HIT یک رشته دانشگاهی برای مهندسین کامپیوتر است
در اینکه مهندسین کامپیوتر با مطالعه علوم پزشکی بتوانند وارد این رشته شوند، شکی نیست. از طرفی این رشته تماماً کامپیوتری است، اما انحصاراً در اختیار مهندسین کامپیوتر نیست و افراد فعال در آن باید مهارتهای قوی پزشکی و مدیریتی نیز داشته باشند.
کارشناسهای HIT فقط کارهای پشتیبانی فنی انجام میدهند
پشتیبانی فنی، بخش پررنگ از بازار کار رشته HIT است و اکثر فارغ التحصیلان به عنوان مدیر سیستمهای سلامت در بیمارستانها و یا کلینیکها برای کار پشتیبانی استخدام میشوند. اما در نهایت یک نفر باید این سیستم را طراحی و پیاده سازی کند! متخصصین HIT حتی در تصمیم گیریهای درمانی نیز مشارکت دارند.
رشته HIT بازار کار محدودی دارد
واقعاً چطور فکر میکنید با وجود تعداد زیادی بیمارستان، کلینیک و نهادهای وابسته به نظام سلامت کارشناسان HIT بدون کار روی زمین بمانند.
در این رشته نیازی به دانش پزشکی ندارید
این یکی از آن دست باورهای نادرست است که خیلی به دهان به دهان میچرخد و فکر میکنند که HIT صرفاً کامپیوتری است. اما چگونه میخواهید بدون دانش بالینی، اطلاع از فرایندهای درمانی و عدم تسلط بر استانداردهای پزشکی، سیستمهای انفورماتیک جامع برای تحلیل داده سلامت را طراحی کنید؟
درآمد HIT کم است
درآمد این رشته بستگی به مهارتها و تواناییهای خودتان دارد. بله، اگر قرار باشد تا صرفاً کارمند پشتیبانی یک بیمارستان دولتی شوید، انتظار درآمد فراتر از حقوق کارمندی نداشته باشید. اما اگر مجری طراحی و پیادهسازی چنین شبکهای باشید، آیا باز هم درآمد کمی منتظر این رشته است؟
متخصصین HIT فقط در بیمارستانها کار میکنند
اینکه مردم چند متخصص HIT را فقط در بیمارستانها دیدهاند، دلیل نمیشود که بازارکار این رشته را محدود کنید! بازار کار رشته HIT بسیار گسترده است. آنها از طراحی اپلیکیشنهای سلامت تا کار در شرکتهای بیمه و حتی وزارتخانه و دانشگاههای علوم پزشکی کار میکنند.
با ظهور هوش مصنوعی بازار کار HIT خراب میشود
هوش مصنوعی همه مشاغل را تحت تاثیر قرار داده و HIT نیز مستثنی نیست. اما هوش مصنوعی جایگزین افراد متخصص نمیشود. بلکه کسانی که از هوش مصنوعی استفاده میکنند، جایگزین کسانی میشوند که هنر استفاده از این ابزار را نمیدانند. در آینده بازارکار متخصصین HIT که کار با هوش مصنوعی را میدانند هرچه داغتر است.
- بخوانید
آیا برای تحصیل رشته HIT آماده هستید؟
رشته فناوری اطلاعات سلامت به معنای واقعی کلمه بین رشتهای است و در دو فضای کاملاً متفاوت پزشکی و IT حضور دارد. این رشته به متخصصانی نیاز دارد که هم از فناوری سر در بیاورند و هم زبان پزشکان را بفهمند و هم بتوانند این دو دنیای جدا از هم را پیوند زنند. با ورود به رشته HIT قرار است ماجرایی کاملا هیجانی را تجربه کنید. از یک سو قرار است در اندازه پزشکها در دنیای درمانی سرک بکشید و هم یک مهندس کامل IT باشید. آیا آمادگی ذهنی، روحی و انگیزه تحصیل در چنین رشته سخت اما استراتژیک با بازار خوب و پویا را دارید؟
معرفی رشته فناوری اطلاعات سلامت یا رشته HIT
بیمارستان خیلی بزرگی را تجسم کنید که هر روز صدها بیمار به دلایل مختلف در آنجا بستری میشوند. از طرفی در اورژانس این بیمارستان روزانه صدها پروسه درمانی سپری شده و قاعدتاً یک بیمارستان مرجع برای انجام دهها نوع جراحی است. این بیمارستان دارای بخشهای مختلف مانند سی تی اسکن، سونوگرافی، فیزیوتراپی، آزمایشگاه و… است. آیا فکر نمیکنید که چنین بیمارستانی به ساختار اطلاعاتی یکپارچه، منظم، هدفمند و بیمار محور نیاز دارد؟ البته متخصصین حوزه سلامت از قبل فکر این ماجرای پیچیده را کرده و رشته فناوری اطلاعات سلامت (HIT) را طراحی کردهاند.
رشته فناوری اطلاعات سلامت (Health Information Technology) و یا به اختصار HIT از جمله رشتههای مدرن اما کاملا ناشناخته و البته بسیار پرکاربرد در دنیای امروز است. یک تخصص بین رشتهای که در پاسخ به نیاز فزاینده مدیریت و تحلیل دادههای عظیم حوزه سلامت شکل گرفته است. اگرچه جامعه تقریبا این رشته را نمیشناسد، اما این شما هستید که باید تحصیل در این رشته را انتخاب کنید. پس در ادامه از یاوران دانش همراه شوید تا به طور کامل با رشته HIT آشنا شوید.
- بخوانید
هدف از طراحی رشته فناوری اطلاعات سلامت (HIT)
هر بیمار زمینه ساز یک پرونده بزرگ اطلاعات پزشکی است. اطلاعاتی که هر لحظه تغییر میکند. در این میان باید اطلاعات پذیرش، بستری و مرخص شدن بیمار تا دادههای مربوط به هزینه و خدمات بیمه را اضافه کنید. از طرفی در هر بیمارستان جریان پیوستهای از پذیرش تا درمان و مرخص شدن صدها بیمار جریان دارد. به همین سادگی با کوهی از اطلاعات بسیار کلیدی، حساس و تاثیرگذار بر زندگی تک تک بیماران روبرو هستید. رشته فناوری اطلاعات سلامت (HIT) برای مدیریت این دادههای بزرگ و تصمیمگیریهای لحظهای پزشکان تا بایگانی جامع دادهها شکل گرفته است.
هدف اصلی این رشته بهبود کیفیت مراقبتهای بهداشتی، افزایش ایمنی بیمار، ارتقای کارایی سیستم سلامت، حذف دوباره کاریها و کاهش هزینههای بیمارستانی است. متخصصین رشته فناوری اطلاعات سلامت از طریق طراحی، پیادهسازی، مدیریت و بهینهسازی سیستمهای اطلاعاتی در هر مرکز درمانی کمک میکنند تا زمینه ساز خدمات بهداشتی بهتر و سودآوری بیشتر باشند.
- بخوانید
حوزههای اصلی فعالیت HIT؛ قرار است چهکار کنید؟
هر مرکز درمانی که روزانه با صدها و شاید هزاران پرونده سلامت محور روبرو است به متخصصین رشته فناوری اطلاعات سلامت HIT نیاز دارد. در واقع HIT را باید مرز سیستمهای درمانی سنتی و مدرن معرفی کنیم. راهاندازی یک ساختار بر پایه فناوری اطلاعات سلامت باعث افزایش سرعت بررسی پرونده بیماران، کیفیت خدمات درمانی، بهرهوری از نیروی کار و جلوگیری از اشتباه در درمان است. متخصصین HIT پتانسیل فعالیت در فضاهای مختلف را دارند، مانند:
راهاندازی سیستمهای اطلاعات بیمارستانی (Hospital Information Syystems)
طراحی و راهاندازی سیستمهای اطلاعات بیمارستانی مهمترین زمینه فعالیت رشته HIT است. هر بیمارستان به یک پلتفرم یکپارچه نرمافزاری و سختافزاری برای مدیریت تمام دادههای بالینی، اداری و مالی نیاز دارد. این سیستم در واقع ستون فقرات دیجیتالی بیمارستان است و عملکرد صحیح آن برای بهبود کیفیت مراقبت از بیمار، افزایش کارایی عملیاتهای درمانی و حتی کاهش خطای انسانی تاثیرگذار است. متخصصین HIT هنرمندانه و کاملاً جامع چنین سیستمی را طراحی و پیاده سازی میکنند. هنرمندی متخصصین HIT طراحی سیستم اطلاعاتی مبتنی بر نیازهای واقعی بیمارستان است. نه صرفاً بهکارگیری تکنولوژیهای روز دنیا!
راهاندازی و مدیریت پایگاههای داده سلامت (Health Databases)
در هر پایگاه داده سلامت اطلاعات حیاتی و بسیار کلیدی هزاران نفر در جریان است. اطلاعاتی که باید کاملاً ساختار یافته بایگانی شده و به سرعت در دسترس قرار بگیرند. متخصصین HIT میتوانند سیستمهای ساختار یافته برای ذخیره سازی، بازیابی و مدیریت اطلاعات انواع پایگاههای داده سلامت را طراحی کنند. این پایگاهها در واقع مغز متفکر در نظام سلامت دیجیتال هستند و برای تحلیلهای کلان، تصمیم گیریهای مبتنی بر شواهد بهداشتی و ارائه راهکارهای مراقبتی برای توده مردم کارایی دارند. متخصص رشته HIT قادر است تا انواع پایگاه داده بالینی، دادههای ملی سلامت، تحقیقاتی، سیستمهای نظارت اپیدمیولوژیک و… را طراحی و راهاندازی کند.
طراحی، راهاندازی و مدیریت پرونده الکترونیک سلامت (Electronic Health Record)
از زمان ابداع پرونده الکترونیک سلامت، انقلابی در مدیریت اطلاعات بیمار شکل گرفته و متخصصین HIT در کانون این انقلاب اطلاعاتی هستند. متخصصین HIT توانایی طراحی و مدیریت پروژههای الکترونیک سلامت به عنوان نسخههای دیجیتالی جامع از سوابق پزشکی بیماران را دارند. این اطلاعات در بستری امن و یکپارچه در دسترس پزشکان و دیگر اعضای کادر درمان قرار میگیرد. این پروندهها برای ردیابی دقیقتر مشکلات بیمار، بررسی سوابق بیمار، تصمیمگیریهای بالینی و هماهنگی بهتر تیمهای درمانی نقش دارند.
- بخوانید
طراحی سیستمهای تبادل اطلاعات سلامت (Health Information Exchange)
متخصصین رشته فناوری اطلاعات سلامت توانایی ایجاد سیستمهای یکپارچه بین سازمانی را دارند. این سیستمها برای تبادل اطلاعات بیمار بین مراکز مختلف هستند. در این صورت دیگر نیازی نیست تا حجم بزرگی از کاغذ بازی و رفت و آمد زیاد بیمار در مراکز مختلف جریان داشته باشد. زیرا متخصص HIT میتواند مسیر امن و مطمئن تبادل داده سلامت محور میان چندین مرکز درمانی را مدیریت کند.
طراحی و آماده سازی نرمافزارها و اپلیکیشنهای موبایلی حوزه سلامت
متخصصین HIT تنها افرادی هستند که هم دانش کافی در زمینه کامپیوتر را کسب میکنند و هم از دانش کافی در حوزه سلامت و موضوعات پزشکی مطلع هستند. طراحی و پیاده سازی نرمافزارها و یا اپلیکیشنهای حوزه سلامت بخشی از مهمترین فعالیتهای رشته فناوری اطلاعات سلامت است. طراحی انواع اپلیکیشن مدیریت بیماری، پلتفرمهای مشاوره پزشکی، برنامههای تناسب اندام و سبک زندگی سالم، سیستمهای مدیریت دارو و یا نرمافزارهای یادآوری مصرف دارو و… نمونهای از فعالیتهای متخصص HIT در این حوزه است.
حوزه فعالیت | شرح وظایف |
|---|---|
راهاندازی سیستمهای اطلاعات بیمارستانی | طراحی سیستم مدیریت اطلاعات بیمار
– طراحی سیستم مدیریت مالی بیمارستان
– طراحی سیستم منابع انسانی بیمارستان
– طراحی سیستمهای آزمایشگاه، رادیولوژی، داروخانه و… |
راهاندازی پایگاههای داده سلامت | طراحی پایگاههای بالینی
– طراحی سیستمهای ثبت بیماریها
– طراحی پایگاههای تحقیقاتی و بانکهای زیستی
– طراحی پایگاههای عمومی سلامت و سیستمهای نظارت اپیدمیولوژیک و واکسیناسیون |
راهاندازی پرونده الکترونیک سلامت | طراحی سیستم نسخه دیجیتال جامع بیمار
– راهاندازی سیستم ثبت اطلاعات دموگرافیک بیمار
– مدیریت سیستمهای ثبت تاریخچه پزشکی، داروها، تجویزها و نتایج آزمایشگاهی بیماران |
راهاندازی سیستمهای تبادل اطلاعات سلامت | طراحی، راهاندازی و مدیریت سیستمهای یکپارچه بین سازمانی |
طراحی و آمادهسازی نرمافزارها و اپلیکیشنهای موبایلی حوزه سلامت | طراحی اپلیکیشنهای مدیریت بیماری
– طراحی پلتفرمهای مشاوره پزشکی
– طراحی اپلیکیشنهای تناسب اندام و یا سبک زندگی |
- بخوانید
واحدهای درسی رشته فناوری اطلاعات سلامت یا HIT
رشته فناوری اطلاعات سلامت در اصل جایگزین رشته قدیمی و منسوخ شده مدارک پزشکی است. زمانیکه سیستمهای رایانهای و اینترنت تا این اندازه رشد نکرده بود، تمام اطلاعات بیماران و در کل اطلاعات بیمارستانی به شکل پروندههای فیزیکی بایگانی میشدند. رشته مدارک پزشکی برای چنین فضایی کارایی داشت. اما با ظهور سیستمهای مدرن و یکپارچه رایانهای الگوی ثبت و استفاده از دادهها در مراکز درمانی تغییر کرد و رشته فناوری اطلاعات سلامت به وجود آمد. دانشجویان این رشته در مقطع کارشناسی ۱۴۰ الی ۱۵۰ واحد درسی را میگذرانند که ترکیبی از درسهای علوم کامپیوتری و اطلاعات پزشکی و بالینی است. واحدهای درسی پایه، تخصصی و اختیاری رشته فناوری اطلاعات سلامت به قرار زیر است:
دروس پایه رشته HIT
دروس پایه رشته فناوری اطلاعات سلامت ترکیبی از درسهای اصلی ریاضیاتی و زیست شناسی و آناتومی بدن انسان است. دانشجویان HIT در این درسها با مبانی علوم کامپیوتری، زیست شناسی و ساختار بدن انسان آشنا میشوند. در مرحله پایه رشته ی فناوری اطلاعات سلامت این دروس تدریس میشوند:
- آمار و احتمالات
- ریاضی پایه
- فیزیک پزشکی
- زیست شناسی سلولی و مولکولی
- آناتومی و فیزیولوژی پایه
- اصطلاحات پزشکی
- بهداشت عمومی
- بخوانید
دروس اصلی تخصصی رشته HIT
دروس تخصصی، شاکله رشته فناوری اطلاعات سلامت هستند که در حوزههای مختلف پزشکی، فناوری اطلاعات و مدیریت اطلاعات قرار میگیرند. دانشجویان HIT قرار است تا با مطالعه این درسها اطلاعات جامع درباره انواع بیماریها کسب کرده و با سیستمهای بهداشتی درمانی به طور کامل آشنا شوند. در عین حال از دانش کافی در زمینه فناوری اطلاعات برای طراحی و یا مدیریت سیستمهای نرمافزاری سلامت برخوردار باشند. دروس اصلی رشته فناوری اطلاعات سلامت به تفکیک حوزههای پزشکی، کامپیوتری و مدیریتی به قرار زیر است:
حوزه درسی HIT | دروس تخصصی |
|---|---|
حوزه پزشکی | اصول بیماریها و طبابت
– اصول کدگذاری بیماریها
– آشنایی با سیستمهای بهداشت درمانی
– اصطلاحات پزشکی پیشرفته |
حوزه فناوری اطلاعات | – برنامه نویسی مقدماتی (Python، Java و…)
– اصول طراحی پایگاه دادههای سلامت (SQL، My SQL و…)
– اصول شبکههای کامپیوتری در سلامت
– امنیت اطلاعات سلامت
– هوش مصنوعی در پزشکی و… |
حوزه مدیریت اطلاعات | مدیریت سیستمهای اطلاعات سلامت
– پرونده الکترونیک سلامت
– استانداردهای تبادل اطلاعات سلامت
– سیستمهای پشتیبانی تصمیمگیری بالینی |
- بخوانید
دروس اختیاری رشته HIT
به مانند تمام دورههای کارشناسی، دانشجویان رشته فناوری اطلاعات سلامت باید در حدود ۲۰ واحد درسی اختیاری را سپری کنند. این درسها میتوانند در حوزه پزشکی و یا حوزه فناوری اطلاعات باشند. درسهایی مانند اصول تله مدیسین (سلامت از راه دور)، اینترنت اشیا در سلامت، بلاکچین در سلامت، تحلیل دادههای عظیم سلامت، روانشناسی و اقتصاد سلامت از جمله واحدهای اختیاری رشته HIT هستند.
دروس عملی و کارآموزی
در حدود ۱۰ الی ۱۵ واحد درسی رشته HIT برای کسب مهارتهای عملی و کارآموزی است. اینکه در چه سطحی و چه حوزهای کارآموزی را گذرانده و مهارتهای عملی را به دست آورید، در اختیار شما است. اما در کل لازم است تا در کارگاههای نرمافزار سلامت شرکت کرده و پروژههای طراحی سیستم اطلاعات بیمارستانی را پیاده سازی کنید. همچنین باید به عنوان کارآموز در مراکز درمانی و بیمارستانی حاضر شده و اصول کار با سیستمهای یکپارچه بیمارستانی را یاد بگیرید.
گرایشهای ارشد رشته فناوری اطلاعات سلامت
تقریبا تمام دانشجویان به تحصیلات تکمیلی پس از پایان دوره کارشناسی فکر میکنند. رشته فناوری اطلاعات سلامت اگرچه نوپا است، اما هم اکنون دارای انواع گرایشهای کاربردی در مقطع کارشناسی ارشد و حتی دکتری است. اکثر مقاطع کارشناسی ارشد و دکترای این رشته در سطح دانشگاهی ایران تدریس میشوند. اما دانشجویان HIT پس از فارغ التحصیلی شانس بسیار خوب برای اپلای دانشگاههای مطرح خارجی و ادامه تحصیل در مقاطع تکمیلی دارند. گرایشهای اصلی دوره ارشد رشته فناوری اطلاعات سلامت به قرار زیر است:
گرایش ارشد انفورماتیک بالینی (Clinical Informatics)
یکی از گرایشهای اصلی و بسیار کاربردی ارشد رشته ی فناوری اطلاعات سلامت است که بر زمینه کاربرد فناوری اطلاعات در محیطهای بالینی متمرکز شده و برای طراحی سیستمهای بالینی فعالیت میکند. دانشجویان این گرایش، مطالعاتی در زمینه طراحی واسط کاربری برای سیستمهای بالینی دارند. همچنین فارغ التحصیلان این گرایش میتوانند به عنوان مدیر انفورماتیک بیمارستان فعالیت کنند.
گرایش ارشد انفورماتیک سلامت جمعیت (Population Health Informatics)
گرایش تخصصی دوره ارشد رشته HIT است که در زمینه تحلیل دادههای سلامت در سطح عمومی و کلان جامعه فعالیت میکند. دانشجویان این گرایش تمام قد در زمینه طراحی و یا مدیریت سیستمهای نظارت اپیدمیولوژیک فعال هستند و در عین حال مطالعاتی در زمینه تحلیل دادههای عظیم سلامت دارند. فارغ التحصیلان این گرایش فرصت استخدام به عنوان مدیر سیستمهای سلامت جمعیت را دارند. هرچند تا حدودی بازار کار این گرایش محدود است.
گرایش ارشد انفورماتیک تصویربرداری پزشکی (Medical Imaging Informatics)
یک گرایش تخصصی ارشد رشته HIT است که با تمرکز بر مدیریت و تحلیل تصاویر پزشکی شکل گرفته است. دانشجویان این گرایش، مطالعاتی درباره سیستمهای PACS و DICOM را تکمیل کرده و همچنین مهارت کار با هوش مصنوعی در رادیولوژی را کامل میکنند. فارغ التحصیلان این گرایش میتوانند مدیر سیستمهای تصویربرداری در بیمارستانها و مراکز بزرگ پزشکی شوند.
- بخوانید
گرایش ارشد انفورماتیک تحقیقات پزشکی (Research Informatics)
گرایش تخصصی است که در زمینه پشتیبانی از تحقیقات بالینی شکل گرفته و دانشجویان در این گرایش، اصول طراحی و کار با سیستمهای ثبت الکترونیک دادههای تحقیقاتی و مدیریت دادههای کارآزمایی بالینی را یاد میگیرند. فارغ التحصیلان این گرایش نیز فرصت شغلی برای تبدیل شدن به مدیر دادههای تحقیقاتی را دارند.
گرایش ارشد مدیریت سیستمهای اطلاعات سلامت (Health IT Policy and Management)
این گرایش برای بررسی علمی جنبههای مدیریتی و سیاستگذاری در حوزه سلامت دیجیتال شکل گرفته است. دانشجویان این گرایش در زمینه اقتصاد سلامت دیجیتال، استاندارد و مقررات سلامت و همچنین مدیریت پروژههای فناوری اطلاعات سلامت مطالعه کرده و شانس این را دارند که به عنوان مدیر ارشد اطلاعات سلامت سازمانهای مختلف جذب بازارکار شوند.
دقت کنید که گرایشهای ارشد معرفی شده در سطح بین المللی تدریس میشوند. دانشگاههای ایران کم و بیش گرایشهای ارشد این رشته را ارائه کردهاند. اما برخی گرایشها بسیار نوپا، مدرن و حتی فراتر از سیستمهای درمانی ایران هستند و صرفاً با پذیرش در دانشگاههای بینالمللی میتوانید در آنها تدریس کرده و وارد بازارکار شوید.
تواناییهای مورد نیاز تحصیل در رشته فناوری اطلاعات سلامت HIT
رشته فناوری اطلاعات سلامت فقط برای داوطلبان کنکور تجربی است. اما برای تحصیل در این رشته به پایه خوب ریاضی و حتی دانش کافی در زمینه علوم کامپیوتری نیاز دارید. اگر به علوم کامپیوتر خصوصاً برنامه نویسی علاقمند نیستید، توصیه میکنیم که قید تحصیل در این رشته را بزنید. چراکه حال و هوای حاکم بر HIT بسیار متفاوت از دیگر رشتههای علوم تجربی است. برای موفقیت در رشته فناوری اطلاعات سلامت به تواناییهای زیر نیاز دارید:
- علاقه به علوم کامپیوتر و آشنایی کافی با مفاهیم برنامه نویسی
- علاقمند به تحصیل و کار با شبکه و امنیت داده
- علاقمند به تحصیل در زمینه اطلاعات پایه و اصطلاحات پزشکی
- مهارتهای تحلیلی و توانایی ذهنی خوب در زمینه کار با دادههای سلامت
- دارای تفکر سیستمی
- مهارتهای کار تیمی و مدیریت پروژه
هر کسی که قصد تحصیل در HIT را دارد و همچنین میخواهد تا در آینده به متخصص موفق، خلاق و کاربلد این حوزه تبدیل شود، باید هم به کامپیوتر و هم به علوم پزشکی همزمان علاقمند باشد.
- بخوانید
وظایف کارشناس فناوری اطلاعات سلامت
فرض کنید مدرک کارشناسی رشته فناوری اطلاعات سلامت را دریافت کرده و حالا آماده ورود به بازار کار هستید و قرار است مدیریت انفورماتیک یک نهاد بزرگ درمانی و یا بهداشتی شوید. اما آیا هیچ نگرشی از شرح وظایف این رشته دارید؟ بیایید ببینیم که هر کارشناس HIT چه وظایفی دارد و قرار است در روتین کاری چه فعالیتهایی را انجام دهد.
1. طراحی و پشتیبانی سیستمهای اطلاعات سلامت
اولین و قاعدتاً مهمترین وظیفه متخصص HIT طراحی و پیادهسازی سیستمهای درمانی است. از طرفی قاعدتاً این سیستم از قبل در مرکز درمانی و بیمارستانی نصب شده و حالا به عنوان متخصص HIT وظیفه دارید که با آن کار کرده، مدیریت دادهها را دست گرفته و حتی عملکرد سیستمها را بهینه کنید.
هر متخصص رشته HIT وظیفه دارد که سامانههایی مانند HIS، EHR و LIS را در مراکز درمانی راهاندازی و یا توسعه دهد. همچنین سیستمهای جداگانه در یک مرکز درمانی را یکپارچه سازد و تا حد ممکن از حجم کاغذ بازی کاسته و روند کار مرکز درمانی را یکپارچه و دیجیتالی کند. پشتیبانی و کار با سیستمهای اطلاعات سلامت وظیفه روتین متخصصین HIT است.
2. مدیریت دادههای سلامت
هر متخصص HIT وظیفه دارد که بانکهای اطلاعاتی سلامت را راهاندازی کرده و یا مدیریت نماید. همچنین سیستمهای موجود در هر سازمان بهداشتی و یا درمانی را بهینه کرده و یک ساختار استاندارد برای ثبت و استفاده از دادههای بالینی ایجاد کند.
3. برقراری امنیت دادههای سلامت
تعریف سطوح دسترسی به دادههای سلامت بخشی از وظایف متخصص رشته HIT است. از یک سامانه درمانی و یا بهداشتی افراد مختلف استفاده میکنند. پزشکان دادههای بیمار را وارد کرده و پرستاران این دادهها را بررسی میکنند و حتی بیماران برای دریافت نتایج به بخشهایی از این سیستم دسترسی دارند. اجرای پروتکلهای امنیتی، تعریف سطوح دسترسی، جلوگیری از هک شدن سامانه و تغییر خارج از ضابطه اطلاعات، بخشی از وظایف متخصص رشته فناوری اطلاعات سلامت است.
4. بهینهسازی سیستمهای کامپیوتری و شبکههای بالینی
هر متخصص HIT وظیفه دارد مادامیکه با سیستمهای اطلاعات بالینی در هر سازمان کار میکند، برای توسعه داشبوردهای مدیریتی اقدام کرده و گردش کارهای درمانی را بهینه کند. دسترسی ساده اطلاعات بخشی از وظایف متخصص HIT است.
5. آموزش و پشتیبانی کاربران
هر سیستم اطلاعات سلامت در کل سازمان مانند بیمارستان توزیع شده و روزانه صدها نفر از پرسنل آنجا بارها و بارها از این سیستم برای درج اطلاعات بالینی، مالی و اداری استفاده میکنند. آموزش نحوه استفاده از سیستم، بخشی از وظایف کارشناس HIT است.
- بخوانید
بازار کار رشته HIT، قرار است کجاها کار کنید؟
فناوری اطلاعات سلامت یک رشته نوپا اما پرتقاضا است. این رشته جایگزین مدارک پزشکی شده و برای مدیریت اطلاعات سلامت در سازمانهای بزرگ خدمات درمانی و بهداشتی کارایی دارد. هر بیمارستان و یا هر کلینیک بزرگ به متخصصین HIT نیاز دارند. این رشته بسیار تخصصی است و خارج از حوزه سلامت در هیچ جای دیگر کارایی ندارد. اما همین حوزه سلامت آنقدر بزرگ و پیچیده است که بازار کار این رشته چه در ایران و یا خارج از ایران هر روز بزرگتر و پولسازتر میشود. با رشته HIT میتوانید در مکانهای مختلف کار کنید، مانند:
بازار کار رشته | فناوری اطلاعات سلامت |
|---|---|
مراکز درمانی | بیمارستانها و یا کلینیکها برای پیادهسازی و پشتیبانی سیستم HIS
– آزمایشگاههای تشخیص پزشکی برای پیادهسازی و پشتیبانی سیستم LIS
– مراکز تصویربرداری و کار با سیستمهای RACS |
شرکتهای فناوری | همکاری با توسعه دهندگان نرمافزارهای سلامت
– همکاری با استارتاپهای حوزه سلامت
– راهاندازی شرکتهای مشاوره فناوری اطلاعات سلامت |
سازمانهای دولتی | کارمند وزارت بهداشت
– کارمند دانشگاههای علوم پزشکی
– کار در بیمهها
– کار در مراکز تحقیقاتی و انستیتوهای سلامت |
فعالیتهای بینالمللی | همکاری با سازمانهای بینالمللی WHO
– همکاری با شرکتهای چند ملیتی فعال در حوزه سلامت |
درآمد رشته فناوری اطلاعات سلامت
درآمد رشته فناوری اطلاعات سلامت به این بستگی دارد که در کدام سازمان و در چه حوزهای کار کنید. هیچ فرمول دقیقی برای تعریف درآمد متخصصین HIT وجود ندارد. این افراد میتوانند نهایتاً کارمند یک بیمارستان دولتی شده و درآمدی در حد وزارت کار داشته باشند و یا جذب یک کلینیک تخصصی بخش خصوصی شده و حقوق قابل توجهی کسب کنند. اما اگر کارمند نهادهای درمانی دولتی یا خصوصی شوید، نهایتاً یک حقوق کارمندی در حد وزارت کار و یا چند برابر آن را دریافت خواهید کرد. برای درآمد بیشتر در HIT باید به کسب و کارهایی فراتر از کارمندی فکر کنید.
میتوانید مدیر پروژه اجرای سیستم اطلاعات شوید و یا به عنوان مشاور مستقل به مراکز درمانی برای اجرا و مدیریت سیستمها خدمات دهید. حتی میتوانید دست به کار شوید و نرمافزار و یا اپلیکیشن حوزه سلامت طراحی کنید. متوسط درآمد متخصصین رشته HIT در آمریکا سالانه ۸۵ الی ۱۴۰ هزار دلار است. برای افزایش درآمد در این رشته باید به روز باشید و تخصصهای نوین را یاد بگیرید. مانند:
- فعالیت در زمینه امنیت اطلاعات سلامت
- فعالیت در زمینه هوش مصنوعی در سلامت
- اخذ گواهینامههای بینالمللی
- ورود به پروژههای بینالمللی
- راهاندازی استارتاپها
- بخوانید
بهترین دانشگاههای ایران برای تحصیل رشته HIT
فناوری اطلاعات سلامت از جمله رشتههای نوظهور در سطح دانشگاهی ایران است. این رشته در اکثر دانشگاههای علوم پزشکی کشور ارائه شده و با رنج رتبههای گوناگون از حدود ۳۰۰۰ میتوانید برای قبولی در دانشگاه تهران تا رتبه حدود ۱۵۰۰۰ برای قبولی در دانشگاههای علوم پزشکی کرمان و یا تبریز و… اقدام کنید. برای بررسی دقیق شانس قبولی رشته فناوری اطلاعات کافی است با تیم کارشناسی مشاوره انتخاب رشته یاوران دانش تماس بگیرید. اما بهترین دانشگاههای علوم پزشکی ایران در زمینه فناوری اطلاعات سلامت به قرار زیر هستند:
نام دانشگاه | ویژگی |
|---|---|
دانشگاه علوم پزشکی تهران | معتبرترین مرکز آموزش HIT
– ارتباط قوی با بیمارستانهای بزرگ |
دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی | دارای برنامههای آموزش به روز
– همکاری مستمر با مراکز تحقیقاتی معتبر |
دانشگاه علوم پزشکی ایران | دارای کادر اساتید مجرب
– مجری پیادهسازی پروژههای مختلف بیمارستانی |
دانشگاه علوم پزشکی مشهد | قطب فناوری اطلاعات شرق کشور
– دارای آزمایشگاههای مجهز انفورماتیک |
دانشگاه علوم پزشکی اصفهان | دارای برنامه درسی قدرتمند مناسب با نیاز بازار کار
– همکاری مستمر با شرکتهای فناوری سلامت |
دانشگاه علوم پزشکی شیراز | رویکرد بین رشتهای قوی
– دارای پژوهشهای گسترده در حوزه سلامت دیجیتال |
علاوهبر این دانشگاههای علوم پزشکی تبریز و کرمان نیز دوره تخصصی HIT قدرتمندی را تدریس میکنند. حتی برخی از دانشگاههای غیر پزشکی مانند صنعتی شریف با تکیه بر بخش فنی و مهندسی و توسعه زیرساختهای انفورماتیک این رشته را عرضه کردهاند.
- بخوانید
بهترین دانشگاههای جهانی رشته HIT
رشته فناوری اطلاعات سلامت (HIT) بدون تردید از مدرنترین شاخههای تحصیلی بین رشتهای است که توانسته تا دنیای رایانه را در اطلاعات بزرگ پزشکی پیوند زند. این رشته کاملاً استراتژیک است و اهمیت بالایی در نهادهای علمی سراسر جهان دارد. دانشگاههای بسیار زیادی در سراسر دنیا انواع دورهها و گرایشهای تحصیلی رشته ی فناوری اطلاعات سلامت را تدریس میکنند که صرفاً با ۱۰ مورد از بهترین آنها آشنا خواهید شد:
نام دانشگاه | کشور | ویژگی |
|---|---|---|
دانشگاه هاروارد
Harward University | آمریکا | قطب تحقیقات جهانی در زمینه هوش مصنوعی حوزه سلامت
– همکاری با بیمارستانهای معتبر در آمریکا و سراسر جهان |
دانشگاه جانر هاپکینز
Johns Hopkins | آمریکا | پیشرو در تحلیل دادههای کلان سلامت
– همکاری قوی با سازمان بهداشت جهانی |
موسسه فناوری ماساچوست
MIT | آمریکا | پیشرو در ترکیب فناوری و مهندسی پزشکی
– تحقیقات پیشرفته در زمینه یادگیری ماشین حوزه سلامت |
دانشگاه علوم پزشکی شاستنفورد
Stanford University | آمریکا | مرکز توسعه سیستمهای هوشمند حوزه سلامت
– همکاری مستمر با سیلیکون ولی در حوزه سلامت |
آکسفورد
University of Oxford | انگلیس | پژوهشهای گسترده در زمینه سلامت دیجیتال
– مبتکر دادههای ملی سلامت انگلیس و جهان |
کمبریج
University of Combridge | انگلیس | پیشرو در زمینه ژنوتیک پزشکی
– دارای پژوهشهای گسترده سلامت دیجیتال |
دانشگاه تورنتو
University of Toronto | کانادا | قدرتمند در زمینه استانداردهای HL7
– قطب علمی آمریکای شمالی |
دانشگاه زوریخ
ETH Zurich
| سوئیس | مبتکر فناوری بلاکچین در حوزه سلامت
– ارتباط قوی با صنایع دارویی در اروپا |
دانشگاه مک گیل
MC Gill University | کانادا | پژوهشهای بین رشتهای قوی |
دانشگاه ملی سنگاپور
MUS | سنگاپور | قطب سلامت دیجیتال شرق آسیا |
- بخوانید
مهاجرت از طریق تحصیل در رشته HIT
HIT یکی از رشتههای خوب با پتانسیل بالا برای مهاجرت تحصیلی و یا شغلی است. نیاز کشورهای صنعتی و پیشرو دنیا به کارشناسان این رشته هر روز بیشتر میشود. از طرفی ساختار آموزش در ایران کاملاً مطابق با به روزترین مطالب دانشگاهی سطح بینالملل است. بهترین کشورها برای مهاجرت تحصیلی و یا مهاجرت کاری مدرک رشته فناوری اطلاعات سلامت به قرار زیر است:
آمریکا
آمریکا دارای بیمارستانها و مراکز درمانی بسیار بزرگ و پیشرفته است. برای همین تبدیل به بزرگترین بازار کار رشته HIT شده است. تقریباً تمام دانشگاههای آمریکا از پذیرش دوره ارشد این رشته استقبال میکنند.
کانادا
استانهای بریتیش کلمبیا و انتاریو در کشور کانادا با در اختیار داشتن ساختار سلامت مدرن از جمله بهترین فرصتهای مهاجرتی کارشناسان رشته فناوری اطلاعات سلامت هستند. به راحتی میتوانید دوره تحصیلات تکمیلی و یا شغلی از طریق جاب آفر برای مهاجرت به کشور کانادا با در اختیار داشتن مدرک HIT اقدام کنید.
آلمان
آلمان از کشورهای پیشرو در زمینه اتوماسیون سازی فرایند بیمارستانی است و همیشه یکی از بهترین مقاصد برای مهاجرت رشتههای کادر درمانی و خدمات بیمارستانی از قبیل HIT است.
استرالیا
HIT یکی از رشتههای استراتژیک و ملی کشور استرالیا است. این کشور شدیداً به فارغ التحصیلان رشته فناوری اطلاعات سلامت نیاز دارد و میتواند یکی از بهترین مقاصد مهاجرتی پس از تحصیل در این رشته باشد.
- بخوانید
چالشهای رشته فناوری اطلاعات سلامت
تحصیل در رشته فناوری اطلاعات سلامت به هیچ حالت ساده نیست. از طرفی فضای شغلی پرچالش و حتی فشرده و درگیر کننده دارد. HIT در واقع به معنای واقعی کلمه از تخصصهای بین رشتهای است که دو دنیای کاملاً متفاوت پزشکی و علوم رایانهای را به یکدیگر پیوند زده و مستلزم مهارتهای مدیریتی است. تحصیل در رشته فناوری اطلاعات سلامت ساده نیست، اما میتواند هیجان انگیز باشد. در این رشته با چالشهای گوناگون دست و پنجه نرم خواهید کرد. چالشهایی مانند:
دارای ماهیت بین رشتهای دشوار
در این رشته باید همزمان مفاهیم پیچیده پزشکی و فناوریهای اطلاعات IT را یاد بگیرید. در عین حال آنچه در دانشگاه میخوانید با آنچه در بازار کار روبرو میشوید، تفاوت بسیار زیادی دارد. از طرفی در این رشته باید از تسلط خوبی به زبان تخصصی دو حوزه متفاوت پزشکی و IT برخوردار شوید. کدام رشته را سراغ دارید که این اندازه در دو دنیای پیچیده وارد شود؟
جدید و ناشناخته
جدید بودن تحصیل و کار در رشته HIT را سختتر میکند. اول آنکه اکثر دانشگاههای ایران همین چند سال اخیر این رشته را به برنامه آموزشی خود اضافه کردهاند و ممکن است دارای امکانات آموزشی و یا اساتید مجرب نباشند. در عین حال فاصله زیادی با آموزشهای تئوری دانشگاه و کاربردهای عملی HIT وجود دارد. به روز نبودن محتوای آموزشی نیز از جمله چالشهای تحصیل و کار در این رشته است.
چالشهای شغلی
رشته HIT تقریباً در بازار کار نسبتاً سنتی ایران ناشناخته است و همچنان مقاومتهایی برای توسعه این نوع ساختارهای نوین وجود دارد. از طرفی همیشه این را در نظر بگیرید که باید در سیستمهای فرسوده درمانی ایران وارد شوید و آنجا را بهینه سازی کنید! در عین حال استرس مسئولیت در بخش مدیریت داده سلامت این رشته زیاد است.
- بخوانید
باورهای نادرست درباره رشته فناوری اطلاعات سلامت
رشته فناوری اطلاعات سلامت (HIT) آنقدر نوپا و جوان است که هنوز به مرحله باورهای نادرست نرسیده است. خیلیها اصلاً این رشته را نمیشناسند که بخواهند درباره آن اظهار نظر اشتباه کنند! ولی ممکن است برخی کاملاً ناشناخته و از روی ایدههای شخصی درباره این رشته قضاوت کنند. بگذارید تا برخی از باورهای نادرست درباره رشته HIT را به شما معرفی کنیم:
HIT یک رشته دانشگاهی برای مهندسین کامپیوتر است
در اینکه مهندسین کامپیوتر با مطالعه علوم پزشکی بتوانند وارد این رشته شوند، شکی نیست. از طرفی این رشته تماماً کامپیوتری است، اما انحصاراً در اختیار مهندسین کامپیوتر نیست و افراد فعال در آن باید مهارتهای قوی پزشکی و مدیریتی نیز داشته باشند.
کارشناسهای HIT فقط کارهای پشتیبانی فنی انجام میدهند
پشتیبانی فنی، بخش پررنگ از بازار کار رشته HIT است و اکثر فارغ التحصیلان به عنوان مدیر سیستمهای سلامت در بیمارستانها و یا کلینیکها برای کار پشتیبانی استخدام میشوند. اما در نهایت یک نفر باید این سیستم را طراحی و پیاده سازی کند! متخصصین HIT حتی در تصمیم گیریهای درمانی نیز مشارکت دارند.
رشته HIT بازار کار محدودی دارد
واقعاً چطور فکر میکنید با وجود تعداد زیادی بیمارستان، کلینیک و نهادهای وابسته به نظام سلامت کارشناسان HIT بدون کار روی زمین بمانند.
در این رشته نیازی به دانش پزشکی ندارید
این یکی از آن دست باورهای نادرست است که خیلی به دهان به دهان میچرخد و فکر میکنند که HIT صرفاً کامپیوتری است. اما چگونه میخواهید بدون دانش بالینی، اطلاع از فرایندهای درمانی و عدم تسلط بر استانداردهای پزشکی، سیستمهای انفورماتیک جامع برای تحلیل داده سلامت را طراحی کنید؟
درآمد HIT کم است
درآمد این رشته بستگی به مهارتها و تواناییهای خودتان دارد. بله، اگر قرار باشد تا صرفاً کارمند پشتیبانی یک بیمارستان دولتی شوید، انتظار درآمد فراتر از حقوق کارمندی نداشته باشید. اما اگر مجری طراحی و پیادهسازی چنین شبکهای باشید، آیا باز هم درآمد کمی منتظر این رشته است؟
متخصصین HIT فقط در بیمارستانها کار میکنند
اینکه مردم چند متخصص HIT را فقط در بیمارستانها دیدهاند، دلیل نمیشود که بازارکار این رشته را محدود کنید! بازار کار رشته HIT بسیار گسترده است. آنها از طراحی اپلیکیشنهای سلامت تا کار در شرکتهای بیمه و حتی وزارتخانه و دانشگاههای علوم پزشکی کار میکنند.
با ظهور هوش مصنوعی بازار کار HIT خراب میشود
هوش مصنوعی همه مشاغل را تحت تاثیر قرار داده و HIT نیز مستثنی نیست. اما هوش مصنوعی جایگزین افراد متخصص نمیشود. بلکه کسانی که از هوش مصنوعی استفاده میکنند، جایگزین کسانی میشوند که هنر استفاده از این ابزار را نمیدانند. در آینده بازارکار متخصصین HIT که کار با هوش مصنوعی را میدانند هرچه داغتر است.
- بخوانید
آیا برای تحصیل رشته HIT آماده هستید؟
رشته فناوری اطلاعات سلامت به معنای واقعی کلمه بین رشتهای است و در دو فضای کاملاً متفاوت پزشکی و IT حضور دارد. این رشته به متخصصانی نیاز دارد که هم از فناوری سر در بیاورند و هم زبان پزشکان را بفهمند و هم بتوانند این دو دنیای جدا از هم را پیوند زنند. با ورود به رشته HIT قرار است ماجرایی کاملا هیجانی را تجربه کنید. از یک سو قرار است در اندازه پزشکها در دنیای درمانی سرک بکشید و هم یک مهندس کامل IT باشید. آیا آمادگی ذهنی، روحی و انگیزه تحصیل در چنین رشته سخت اما استراتژیک با بازار خوب و پویا را دارید؟