سال دوم کنکور را چطور باید شروع کنیم؟
سال دوم کنکور دورهای عجیب است که ناخودآگاه همه از آن میترسند، اما هر سال عده زیادی از داوطلبان کنکور مجبور هستند که این دوره را تجربه کنند. پشت کنکوری شدن اصلا به معنای شکست نیست و چه بسا دورخیزی است تا شما را به قله اهدافتان برساند. اما همه چیز در گرو مدیریت این سال و برنامهریزی هدفمند نهفته است. اینکه چگونه در سال دوم کنکور بسیار موفقتر از سال گذشته آماده شوید؟
ممکن است همین حالا کارنامه کنکور امسال را دریافت کردهاید و رتبه شما آن چیزی نیست که باعث قبولی در رشته ایدهآل یا دانشگاهی خاص شود. در این لحظه درست در یک دوراهی تلخ گیر افتادهاید. اینکه قبول شدن در یک رشته معمولی را بپذیرید و یا همه چیز را فراموش کرده و پا در سال دوم کنکور بگذارید؟ شاید اولین و احتمالاً مهمترین سوال این باشد که آیا بهتر است یک سال دیگر تلاش کنکوری را ادامه دهید؟
- بخوانید
سال دوم کنکور برای رشتههای مختلف چگونه است؟
پشت پا زدن به نتایج کنکور امسال و آماده شدن برای یک سال دیگر تصمیم کاملاً استراتژیک است. تصمیمی که نه تنها یک سال از عمر شما، بلکه سرنوشت تمام زندگی شما را در اختیار دارد. بارها دانشآموزانی دیدهایم که با وجود رتبه خوب صرفا به علت تعصب نسبت به یک رشته یا دانشگاه خاص تصمیم میگیرند که پشت کنکوری شوند. در مقابل بارها با دانشآموزانی مشاوره کردهایم که در نهایت تصمیم گرفتهاند این یک سال را در دانشگاه سپری کنند. ولی نکته کلیدی تفاوت رشتهها با یکدیگر است. اجازه دهید تا ماجرای پشت کنکوری شدن را رشته به رشته تحلیل کنیم:
رشته ریاضی فیزیک
هرگز توصیه نمیکنیم که یک دانشآموز ریاضی و فیزیک، سال دوم کنکور را تجربه کرده و اصطلاحاً پشت کنکوری شود. پذیرش در این رشته خیلی سادهتر از دیگر رشتهها شده و حالا به راحتی حتی بدون آزمون میتوانید انواع رشتههای مهندسی در دانشگاه آزاد یا سراسری را تحصیل کنید. اگر شهرهایی مانند تهران، مشهد یا اصفهان را قلم بگیرید، به راحتی میتوانید در باقی شهرها بهترین رشتههای فنی و مهندسی را انتخاب کنید. پس اگر دانشآموز ریاضی و فیزیک هستید، ترجیحاً پشت کنکوری نشوید.
رشته انسانی
اگر دانشآموز رشته انسانی هستید و به هر دلیلی درسهای سال دوازدهم را خوب کار نکردهاید و حتی معدل چندان بالایی نیز ندارید و در عین حال به تحصیل در یک رشته خاص از دانشگاه معتبر علاقمند هستید، ورود به سال دوم کنکور را توصیه میکنیم. زیرا موفقیت در انسانی یک ساله است و با برنامهریزی درست به راحتی میتوان در طول فقط یک سال از هیچ به صد این رشته رسید. بارها دانشآموز رشته انسانی داشتهایم که البته با تلاش مستمر و برنامهریزی هدفمند در طول یک سال ورق بازی کنکور را به نفع خودشان تغییر دادهاند.
رشته تجربی
اگر دانشآموز رشته تجربی هستید و در عین حال رتبه کنکور امسال شما زیر ۱۵ هزار است، اما نمیتوانید ۴ رشته اصلی و محبوب پزشکی، دندانپزشکی، داروسازی و دامپزشکی را قبول شوید، بهتر است سال دوم کنکور را تجربه کنید. تجربه ما نشان داده که یک دانشآموز تجربی با رتبه بسیار بالا مثلاً ۳۰۰۰۰ نمیتواند صرفاً با تلاش در سال دوم کنکور رتبهای بسیار خوب تا زیر 1000 را کسب کند. بدون تعارف سال دوم کنکور فقط برای کسانی مناسب است که رتبه آنها زیر ۱۵ هزار است و یا اگر بین ۱۵ الی ۲۵ هزار قرار گرفته با تحلیل دقیق کارنامه و توانمندیها این مسیر را انتخاب کند.
- بخوانید
چرا فقط دانشآموزان با رتبه زیر ۱۵۰۰۰؟
اگر این مقاله را میخوانید، قطعاً در همین لحظه یک سوال بزرگ برای شما ایجاد شده است. اینکه چرا فقط دانشآموزان با رتبه زیر ۱۵ هزار پتانسیل سال دوم کنکور را دارند؟
مسئله این نیست که یک دانشآموز چقدر سختکوش است و یا تصمیم گرفته که سال بعد را خیلی جدی و عمیق درس بخواند. مسئله فرصت کوتاه یک ساله برای رشد پایه علمی است. دانشآموز تجربی که رتبه آن زیر ۱۵ هزار است، قاعدتاً پایه علمی قوی و حتی معدل خوب و کافی در اختیار دارد و احتمالاً فقط در بخش تکنیکها و مهارتهای کنکوری ضعیف کار کرده است. پس میتوان در طول یک سال این مهارتها را ارتقا داد تا با پشتوانه پایه قوی علمی رتبه عالی کسب کند. اما یک دانشآموز با رتبه بالای ۳۰۰۰۰ قطعاً پایه علمی قوی ندارد و یک سال پشت کنکوری فرصت کافی برای پایهسازی نیست.
دانشآموزان با رتبه ۱۵ الی ۲۵ هزار تجربی چه کنند؟
یک دانشآموز با رتبه زیر ۱۵۰۰۰ احتمالاً معدل خوب و تسلط کافی بر موضوعات تشریحی کتابها را دارد، فقط باید تصمیم نهایی برای پشت کنکوری شدن را بگیرد. اما ماجرا برای دانشآموزان با رتبه ۱۵ الی ۲۵ هزار اندکی متفاوت است، زیرا این عده باید با نظر مشاور تحصیلی و بررسی کامل سطح علمی برای پشت کنکور شدن اقدام کنند.
شاید تعجب کنید، اما بهتر است بدانید که هر سال چیزی بالغ بر ۳۰ هزار دانشآموز با معدل کتبی بالای ۱۹ در کنکور سراسری ثبت نام میکنند. شاید کنکور امسال را به رقبای سرسختی باخته باشید، اما این دلیل نمیشود که سال بعد یکه تاز میدان شوید! رقبای جدید شما در سال بعد به همان اندازه رقبای سال قبل سرسخت و حتی ممکن است جدیتر باشند. در این صورت باید با دقت بررسی کنید که آیا توانایی عبور از سد رقبای جدید را دارید؟ یا خیر؟ برای همین است که توصیه میکنیم دانشآموزان تجربی و انسانی با رتبه بین ۱۵ الی ۲۵ هزار حتماً برای پشت کنکوری شدن مشاوره شوند.
آیا خودتان میخواهید پشت کنکوری شوید؟
بررسی رتبه، نوع رشته، علاقه و پتانسیل قبولی همه پیش فرضهای پشت کنکوری شدن هستند، اما زمانی منطقی است که خود دانشآموز تصمیم کاملاً جدی برای سال دوم کنکور گرفته باشد. خیلی ساده و بدون تعارف با خودتان روراست باشید و بپرسید که آیا واقعاً میخواهید که یک سال دیگر برای موفقیت در کنکور تلاش کنید؟
این خواستن صرفاً یک تصمیم احساسی و بی پشتوانه نیست، بلکه باید کاملاً از لحاظ ذهنی، پتانسیل پایه علمی و روحی آماده باشید که همه چیز را کنار گذاشته و یک سال سخت را آغاز کنید. باید کاملا آماده باشید که به چیزی جز مسابقه کنکوری در سال بعد فکر نکنید. شاید این جمله به ظاهر خیلی ساده است، اما تجربهی ما نشان داده که تعداد زیادی از داوطلبان در طول یک سال طولانی کم میآورند و روحیه جدی ابتدای ماجرا را ندارند. مشکل از همان نخواستن ابتدایی است که به خوبی درک نشده است. پس اگر واقعاً میخواهید که برای موفقیت بهتر تلاش کنید، وارد سال دوم کنکور شوید. اما هرگز این تصمیم سرنوشت ساز را صرفاً براساس خواست پدر و مادر، خواهر یا برادر و… نگیرید.
- بخوانید
استراتژی شما برای سال دوم کنکور: به چه چیزهایی نیاز دارید؟
فرض میکنیم که دانشآموزی با پایه علمی قوی و انگیزه درونی خود خواسته برای ورود به سال دوم کنکور هستید. اما آیا قرار است که این سال جدید را با همان روشهای قدیمی درس بخوانید؟ برنامهریزی اصولی چگونه است؟ باید چه اولویتهایی داشته و یا استراتژی درس خواندن چگونه است؟ اجازه دهید تا قدم به قدم نیازهای اساسی و سبک حرفهای یک داوطلب پشت کنکوری را بررسی کنیم.
اصلاح کامل مدل درس خواندن
اینکه سال گذشته چگونه و با چه مدلی درس میخواندید، ظاهر خیلی خوب یا کافی نبوده که امسال شما را تا پشت میز دانشگاهی ایدهآل برساند! قطعاً نباید همان مدل درسی را در سال جدید تکرار کنید، زیرا در نهایت همان نتایج سال گذشته را کسب خواهید کرد.
در ثانی شما در سال دوم کنکور هستید و حالا به مدل درسی نیاز دارید که دقیقاً مطابق با این شرایط برنامهریزی شود. شاید مدل درسی سال گذشته شما بینقص باشد، اما همان مدل درسی با اندک تغییرات برای سال دوم کنکور اصلاً مناسب نیست. هرچند اگر مدل حرفهای بود، پس چرا هنوز پشت کنکوری هستید؟ در اینجا بحث بهترین مدل درسی نیست، بلکه انتخاب یک مدل مناسب سال دوم با توجه به شرایط شخصی و پایه علمی شما است.
زیاد خواندن ملاک نیست، اصولی درس بخوانید
بارها دانشآموزانی دیدهایم که سال دوم کنکور را با یک مسابقه «هر کس بیشتر درس بخواند» اشتباه گرفتهاند! در این سال اصلاً قرار نیست تا با سال گذشته خودتان مسابقه دهید. بارها دیدهایم که خود دانشآموز و یا والدین آنها صرفاً زیاد درس خواندن را دلیل بهتر کار کردن میبینند. مثلاً میگویند که امسال خیلی بیشتر از پارسال درس میخوانم! اما آیا این یک معیار درست کیفیت مطالعه است؟ دقت کنید که اصلاً قرار نیست تا در سال دوم کنکور بیوقفه شبانه روز درس بخوانید، بلکه باید اشتباهات در مدل درسی سال گذشته را اصلاح کرده و حالا کاملاً مطابق با یک مدل درسی پشت کنکوری پیش بروید.
در توهم مقایسه با سال قبل، خودتان را گول نزنید
از مشکلات عجیب دانشآموزان و حتی خانواده آنها در سال دوم کنکور این است که تقریباً همیشه و دائمی خودشان یا فرزندشان را با سال قبل مقایسه میکنند. مثلاً میگویند فرزند من امسال خیلی بیشتر درس میخواند و یا خیلی بهتر و متمرکزتر است!
در این شکی نداریم که تلاش دانشآموز باید در سال پشت کنکور بیشتر و تمرکز آن در درسها بهتر باشد. اینکه دانشآموزی چنین دستاوردی دارد، لزوماً کار خاصی نکرده است! زیرا اگر این چنین نبود باید نگران میشدید. ولی صرفاً چون بیشتر یا متمرکزتر درس میخواند، لزوماً دلیل بر موفقیت نیست. بلکه باید مطمئن شوید دانشآموز مدل درسی مناسب با تواناییهایش، شرایط تحصیلی و پایه علمی و در نهایت سال دوم کنکور را در پیش گرفته است.
چه زمانی باید سال دوم را شروع کنید؟
زمان شروع برای سال دوم کنکور دغدغه تمام دانشآموزانی است که پشت کنکوری میشوند. بدون هیچ استثنایی تقریباً در تمام برنامههای مشاورهای با دانشآموزانی روبرو هستیم که در زمان آغاز جدی برنامهریزی در سال جدید تردید دارند و یا تصمیم اشتباهی میگیرند. اما بهترین زمان از مهرماه تا خود کنکور به مدت ۹ ماه کامل است. دیرتر یا زودتر از مهرماه در هر شرایطی اشتباه است. اگر فکر میکنید که فرصت زیادی به اندازه یک سال تا کنکور فاصله دارید و میتوانید برنامه آمادگی را عقب انداخته و مثلاً از آبان یا آذر شروع کنید، بدون تردید فرصتهای طلایی را از دست دادهاید. اما آغاز درس خواندن از تابستان هم اشتباه است.
بهتر است از لحظه کنکور امسال شما تا آغاز برنامهریزی برای سال دوم کنکور یک وقفه ۴۰ الی ۴۵ روزه داشته باشید. صرفاً پس از آزمون کنکور امسال نباید مجدداً برنامهریزی سال بعد را آغاز کنید. وقتی هنوز کارنامه یا رتبه شما معلوم نیست و همچنان در حال و هوای امسال هستید، چطور میخواهید یک استارت قدرتمند با روحیه قوی برای سال بعد را آغاز کنید؟ در شرایط بلاتکلیف سال قبل که هنوز رتبه یا کارنامه و نتایج نهایی معلوم نیست، تصمیم احساسی و متزلزل نگیرید.
- بخوانید
منابع شما چه هستند؟ آیا همان کتابهای پارسال خوب است؟
انتخاب منابع درس خواندن از چالشهای جدی دانشآموزان در سال دوم کنکور است. دانشآموزان در این سال همیشه تصمیمات احساسی و یا افراطی میگیرند. مثلاً پایبند بودن افراطی به منابع سال قبل و یا دور ریختن کامل آنها برای تهیه منابع کمک آموزشی جدید! اما بررسی نمیکنند که صرفاً مشکل در منابع و کتابهای کمک آموزشی نیست، بلکه مشکل در نامناسب بودن آنها برای شرایط ویژه هر دانشآموز است.
بهترین توصیه، مشاوره با افراد خبره است. مشاوران تحصیلی به شما کمک میکنند که منابع کمک آموزشی را متناسب با شرایط و سطح علمی خودتان تهیه کنید. قاعدتاً به ترکیبی درست از منابع سال گذشته و کتابهای چاپ جدید نیاز دارید. منابعی که زیر نظر مشاور و با توجه به تغییرات کنکور تهیه شده باشند.
از خدمات مشاوره تحصیلی استفاده کنید، شما همه چیز را نمیدانید!
دانشآموزان در سال دوم کنکور باید از همراهی یک مشاور تحصیلی باتجربه و آگاه از دوران پشت کنکوری استفاده کنند. اما در عمل خیلی از دانشآموزان صرفاً با تکیه بر تجربیات سال گذشته، استفاده از خدمات یک مشاور را جدی نمیگیرند.
شاید تجربیاتی از سال قبل دارید که احتمالاً با تکیه بر آنها سال جدید را آغاز کنید، اما هرچه بیشتر پیش روید، با چالشهای بزرگی و حتی نگرانیهای پی در پی مواجه میشوید. مسیر سال دوم کنکور بسیار طولانی است و هر روز که نه هر ساعت شما یک کلنجار روحی برای تداوم انگیزه است. یک مشاور به شما کمک میکند تا در این مسیر طولانی بر مشکلات غلبه کرده و روحیه را همچنان بالا نگه دارید. از طرفی در این سال به مدل درسی جدید نیاز دارید که با تکیه بر تجربیات سال قبل قادر به ساختن آن نیستید.
به فکر کلاس خصوصی برای پوشش نقاط ضعف باشید
قطعاً در برخی از درسها یا لااقل در برخی از مباحث درسی ضعیف هستید. احتمالاً این ضعف شما نه به دلیل تلاش کم که به علت عدم یادگیری عمیق در مدرسه است. پس خیلی سریع نقاط ضعف خود را شناسایی کرده و به دنبال برطرف کردن آنها از طریق معلم تخصصی باشید.
مشکل شما میتواند جنبههای مختلفی داشته باشد. مثلاً ممکن است در بخش آموزشی و یا مهارتهای تستی یک یا دو درس ضعیف هستید. در این صورت رویکرد شما برای انتخاب معلم خصوصی باید آگاهانه کاملاً منطبق با نوع ضعف شما باشد. نه اینکه معلم صرفاً اطلاعاتی که خیلی خوب بلد هستید را مجدداً برای شما تکرار کند!
فیلمهای آموزشی یا قاتل زیبای فرصتهای طلایی
در همین ابتدای مقاله تصمیم گرفتیم که اگر پایه علمی قوی دارید، برای سال دوم کنکور اقدام کنید. به هر حال کسی که رتبه کنکوری او زیر ۱۵ هزار است، قاعدتاً در بحث پایه علمی ضعیف نیست، بلکه مشکل اساسی در مهارتهای کنکوری دارد. اما فیلمهای آموزشی صرفاً برای یاد دادن از پایه هستند. وقتی فیلم آموزشی میبینید، چیز جدیدی به شما اضافه نمیشود، بلکه مطالبی که میدانید و حتی مسلط هستید را مداوم تکرار میکنید. تماشای فیلمهای آموزشی آفت مخرب دانشآموزان قوی در سال پشت کنکوری است.
شاید تماشای فیلم آموزشی به ظاهر خوب است، اما این فیلمها صرفاً برای یاد دادن مفاهیم اولیه هستند و این در حالی است که باید مهارتهای پیشرفته را کار کنید. تماشای بیش از حد فیلمهای آموزشی قطعاً مهارتها، دقت، آرامش و حتی اعتماد به نفس شما را کاهش میدهد. همیشه به داوطلبان پشت کنکوری توصیه میکنیم که از تماشای فیلمهای آموزشی که صرفاً تکرار مطالبی هستند که به خوبی همه آنها را میدانند، جدا خودداری کنند.
- بخوانید
مقایسه با دوستان ممنوع!
همه دوستان شما که پشت کنکوری نمیشوند. بلکه برعکس، عده زیادی از آنها در حال ورود به دانشگاه و آغاز دوران تحصیل آکادمیک خودشان هستند. ممکن است برخی دقیقاً رشته ایدهآل خود را قبول شده باشند و برخی دیگر صرفاً یک رشته معمولی را انتخاب کرده باشند. اما هرچه هست، آنها پشت کنکوری نیستند و قاعدتاً شرایط ویژه شما را ندارند و مثل یک دانشجو با فراغ خاطر زندگی میکنند.
مشکل زمانی است که همین دوستان عکسی از تفریحات شبانه، خبری از برنامههای دانشگاهی و حتی تصمیمی از یک مسافرت دانشجویی را با شما به اشتراک میگذارند. ولی آیا باید خودتان را با آنها مقایسه کرده و حسابی سرخورده شوید؟ یا باید حرفهای باشید و هرگز خودتان را با این روزهای آنها مقایسه نکنید! نوبت شما هم دیر یا زود میرسد، پس لطفاً چشم و گوش بسته یک فضای کاملاً ایزوله و متمرکز بدون مقایسه با دوستان خود تدارک ببینید.
حمایت مالی خانواده، برای موفقیت هزینه کنید!
هیچ خانوادهای از حمایت مالی برای فرزند کنکوری دریغ نمیکند، ولی ممکن است در سال دوم کنکور برخی سوءتفاهمها یا برداشت غلط پیش آید. معمولاً والدین در طول سالهای دبیرستان و البته سال کنکور هزینههای قابل توجه میکنند، اما دانشآموز نتیجه نگرفته و حالا باید یک سال دیگر تلاش کرده و کنکوری دیگر را تجربه کند. بارها دیدهایم که هزینههای سال قبل سد روحی، چالش خانوادگی و یا توجیه عدم هزینه در سال جدید هستند. مثلاً ممکن است این طور قضاوت کنند که پارسال فلان کلاس را شرکت کردی یا فلان کتابها را خریدهای و شاید برای سال جدید نیازی به هزینه اضافی نباشد!
روی صحبت ما در این بخش مقاله با این والدین است. والدینی که مشکلی با هزینه کردن ندارند، اما دچار برداشت غلطی از شرایط شدهاند. لطفاً در سال دوم کنکور دست و دلباز باشید. هزینه خرید کتابهای به روز و یا کلاس خصوصی هدفمند برای پوشش نقاط ضعف خیلی زیاد نیست، اما راهگشا است. توصیه میکنیم تا جاییکه برای شما مقدور است از حمایت مالی فرزند پشت کنکوری اما سختکوش و مصمم خودتان پا پس نکشید.
نقش خانواده در حمایتهای روحی سال دوم کنکور
فرزند پشت کنکوری شما در سال دوم کنکور فقط به حمایت مالی شما نیاز ندارد، بلکه فراتر از آن روی حمایت معنوی و روحی شما نیز حساب باز میکند. اصلاً تا زمانیکه این حمایت شکل نگیرد، آغاز سال دوم کنکور و تلاش مجدد برای شرکت در کنکور سال بعد بیمعنی است. چطور میخواهید فرزند شما در سال دوم کنکور بهترین خودش باشد، در حالیکه از او حمایت نمیکنید؟
از خانواده انتظار نداریم که به فرزند پشت کنکوری درسهای تخصصی ریاضی، فیزیک یا زیست را آموزش دهد. حتی انتظار نداریم که فضای خانه را پلیسی کرده و مداوم پیگیر اجرای برنامههای دانشآموز باشند. بلکه از آنها انتظار حمایت داریم، حمایتی که نه صرفاً مالی بلکه روحی و برای دلگرمی است. انتظار داریم که خانواده هر جا که لازم است، در کنار فرزندش قرار بگیرد و این دانشآموز مصمم و سختکوش در سایه حمایت تمام قد خانواده هرچه بهتر و با انگیزه قویتر درس بخواند.
جمع بندی
آخرین توصیه ما همان اولین نکتهای است که باید هرچه سریعتر و بهتر محقق کنید. این توصیه پشت سر گذاشتن تمام اتفاقات سال گذشته است. تا جاییکه باید با ذهنیت برنده وارد سال دوم کنکور شوید. از همان ابتدا دانشآموزان سختکوش با رتبه زیر ۱۵۰۰۰ و یا نهایتاً زیر ۲۵۰۰۰ روی صحبت ما هستند. اگر در این جمع هستید، قطعاً پایه علمی قوی در اختیار دارید اما در تکنیکهای کنکوری ضعیف کار کردهاید. پس نیازی نیست و نباید با ذهنیت بازنده ماجرا را دنبال کنید. شما وقتی پیروز هستید و میتوانید بر رقبای تازه نفس امسال پیروز شوید که ذهنیت خودتان را عوض کنید. با ذهنیت برنده و تکیه بر توانمندیها قطعاً چند نقطه ضعف باقیمانده را در طول این یک سال با برنامهریزی درست برطرف میکنید. البته در تمام مسیر میتوانید روی تجربه و مهارتهای مشاوره تحصیلی یاوران دانش نیز حساب باز کنید.
