معرفی کامل رشته گیاه پزشکی [ شغل، درآمد، بازار کار، مهاجرت ]
گیاه پزشکی رشتهای جذاب اما کمتر شناخته شده در علوم تجربی است. این رشته تلفیقی از علم، طبیعت و چالشهای کارگاهی است که دانشجویان را تا عمق زندگی گیاهان میکشاند. به زبان ساده این رشته مانند پزشک عمومی است که برای معالجه گیاهان دست به کار شده است. اما کار متخصص گیاه پزشک فقط معالجه یک گیاه بیمار نیست، بلکه سلامت کل نظامهای گیاهی را بررسی میکند. هدف اصلی از این رشته تشخیص، پیشگیری و درمان عوامل آسیبرسان به گیاهان است تا علاوه بر پایداری محیط زیست، امنیت غذایی جوامع بشری نیز حفظ شود.
حشرهشناسی، بیماریشناسی گیاهی و علوم علفهای هرز از جمله مهمترین مباحث آکادمیک رشته گیاه پزشکی هستند. فارغالتحصیلان این رشته میتوانند به عنوان کارشناس فنی در کلینیکهای گیاه پزشکی، مدیر فنی فروشگاههای عرضه سموم، کود و کارشناس حفظ نباتات در جهاد کشاورزی فعالیت کنند. این مقاله معرفی کامل، بررسی بازار کار، درآمد و حقایقی درباره رشته گیاه پزشکی است.
اهداف رشته گیاه پزشکی
اهمیت رشته گیاه پزشکی در دو جمله امنیت غذایی و تجارت جهانی خلاصه شده است. بدون حضور متخصصان این رشته قطعاً تا ۴۰ درصد از محصولات کشاورزی جهان توسط آفات و بیماریها از بین میروند. همچنین رعایت استانداردهای بهداشت گیاهی کلید صادرات محصولات کشاورزی به بازارهای جهانی است. یک متخصص گیاه پزشک در صف مقدم برای تأمین غذای سالم و کافی ایستاده است. اهداف این رشته را از چند زاویه بررسی میکنیم:
تأمین امنیت غذایی
امنیت غذایی مهمترین هدف شکلگیری رشته گیاه پزشکی است. جمعیت جهان همه ساله در حال زیاد شدن است و دیگر نمیتوانیم از دست دادن محصولات کشاورزی را تحمل کنیم. کاهش خسارت قبل از برداشت مهمترین وظیفه یک متخصص گیاه شناسی است. زیرا آنها تلاش میکنند تا محصول کشاورزی را از حمله آفات، بیماریها و علفهای هرز نجات داده و با انبارداری درست محصولات در سیلوها از ضایعات آنها پس از برداشت بکاهند. طبق آمار فائو، بدون دخالت علم گیاه پزشکی تا ۴۰ درصد از محصولات زراعی از بین میروند. پس دست کم نیمی از غذای جهان را مدیون این علم هستیم.
حفاظت از مزارع و توسعه تجارت غذایی
در گام بعدی حفاظت از مزارع به عنوان سرمایههای ملی از جمله اهداف کلان رشته گیاه پزشکی است. باغهای پسته، نخلستانها، جنگلها، باغهای مرکبات، مزارع گندم و حتی گلخانهها همگی سرمایههای ملی هستند که باید در مقابل تهدیدات بیولوژیکی حفظ شوند. حفاظت از مزارع زمینهساز افزایش تولید محصولات زراعی و توسعه صادرات غیرنفتی است.
حفاظت از طبیعت و محیط زیست
گیاه پزشکان در مقابل محیط زیست مسئول هستند. متخصصین این رشته قرار نیست تا فقط درباره اصول سمپاشی کار کنند، بلکه هدف نهایی افزایش تولید و نگهداری از مزارع با کمترین سموم شیمیایی است. به کارگیری روشهای بیولوژیک مانند رهاسازی حشرات مفید برای شکار آفات و یا حفاظت از گرده افشانها اهداف کلانی هستند که در علم گیاه پزشکی به طور جدی پیگیری شده و مطالعات نوینی در تمام این عرصهها انجام میشود. به طور کلی هدف نهایی این رشته صرفاً کشتن یک حشره به عنوان آفت نیست، بلکه مدیریت هوشمند زیستبوم کشاورزی است.
وظایف کارشناس گیاه پزشکی
وظایف کارشناس گیاه پزشکی بسیار گسترده و شامل طیف وسیعی از فعالیتها میشود. آنها باید کاملاً موشکافانه از سطح باغات و مزارع نمونهبرداری کرده و علایم بیماریها را تشخیص دهند. از طرفی وظیفه دارند تا در قامت یک پزشک متخصص و با تکیه بر یافتههای آزمایشگاهی به دنبال درمان از طریق روشهای بیولوژیکی، زراعی و نهایتاً استفاده از سموم شیمیایی باشند. به هر حال هر کارشناس گیاه پزشکی در قامت مدافع امنیت غذایی و زیستی کشور فعالیت میکند و وظایف مشخصی با توجه به نوع فعالیت و محل کار خود دارد. وظایفی مانند:
- بازدید میدانی از مزارع، باغات و گلخانهها برای نمونهبرداری از محصولات
- بررسی علایم ظاهری گیاه مثل پژمردگی، پوسیدگی و تفکیک آسیبهای زنده از عوامل غیر زنده
- فعالیتهای آزمایشگاهی از قبیل کشت و جداسازی عوامل بیماریزا و کار با میکروسکوپ
- نسخه پیچی گیاهی با انتخاب بهترین روش کنترل شیمیایی یا بیولوژیکی بیماریها و آفات
- آموزش نحوه سمپاشی محصولات به کشاورزان
- بازرسی محمولههای وارداتی و صادراتی در گمرکات و پایانههای مرزی
- نمونهبرداری از محصولات و صدور گواهی بهداشت گیاهی
- نظارت فنی بر انبارداری اصولی سموم، کودها و محصولات زراعی
دروس رشته گیاه پزشکی
اگر رشته گیاه پزشکی را برای ادامه تحصیلات آکادمیک خود انتخاب میکنید، از همین حالا تا همیشه خودتان را در میان صدها نوع کتاب درسی و مرجع گیاهشناسی رها کردهاید. دروس این رشته در مقطع کارشناسی از شناخت ظاهری گیاهان آغاز شده و تا درک عمیق فیزیولوژی و تنوع زیستی ادامه پیدا میکند. در این رشته ابتدا باید با ریختشناسی و تشریح گیاهی کار تحصیل را آغاز کرده و با ساختار هر گیاه از نظر ریشه، ساقه، برگ و گل آشنا شوید. این آموزش بر پایه یادگیری سیستماتیک گیاهی ادامه پیدا میکند تا به خوبی بتوانید گیاهان را براساس روابط خویشاوندی و ویژگیهای ریختشناسی ردهبندی کرده و نام علمی دقیق هر کدام را شناسایی کنید. این درسها به قرار زیر هستند.
دروس اصلی رشته گیاه پزشکی
دروس اصلی و پایه گیاه پزشکی حکم الفبای کشاورزی را دارند. هر گیاه پزشک تا قبل از آنکه برای درمان گیاهان اقدام کند، باید زبان گیاه و خاک را بشناسد. در یک نگاه این درسهای پایه برای آن هستند که یک فرد عادی را به کشاورزی دانش بنیان تبدیل کنند. مهمترین این درسها به قرار زیر هستند:
- گیاه شناسی
- اصول زراعت و باغبانی
- خاکشناسی و تغذیه گیاهی
- ژنتیک و اصلاح نباتات
- فیزیولوژی گیاهی
- اصول هواشناسی و اکولوژی
دروس تخصصی رشته گیاه پزشکی
دروس تخصصی هسته اصلی علم گیاه پزشکی هستند که در حدود ۴۰ واحد در دانشگاههای کشور تدریس میشوند. در این دروس باید به طور کامل با مفاهیم علمی حشرهشناسی، بیماریشناسی گیاهی، مدیریت و کنترل در سطوح کلان زراعی آشنا شوید. در جدول زیر فهرست دروس تخصصی رشته گیاه پزشکی را به تفکیک زمینههای علمی و مهارتی دستهبندی کردهایم:
شاخه تخصصی | نام درس |
|---|---|
حشرهشناسی و آفات | حشرهشناسی عمومی
– سیستماتیک حشرات
– آفات مهم گیاهان زراعی
– آفات درختان میوه و جنگلی
– آفات گیاهان زینتی، سبزی و جالیزی
– آفات انبارداری
– کنهشناسی گیاهی |
بیماریشناسی گیاهی | قارچشناسی عمومی و سیستماتیک
– بیماریهای مهم گیاهان زراعی
– بیماریهای درختان میوه و جنگلی
– بیماریهای سبزی و جالیزی
– ویروسشناسی گیاهی
– کرمشناسی گیاهی |
علوم علفهای هرز | شناسایی علفهای هرز باریک برگ و پهن برگ
– اصول حذف علفهای هرز |
مدیریت و کنترل | اصول مبارزه با آفات و بیماریها
– سمشناسی و شناخت آفتکشها
– اصول تکنولوژی و کاربرد سموم |
دروس اختیاری تخصصی در رشته گیاه پزشکی
دروس اختیاری تخصصی در گیاه پزشکی هر کدام پنجرهای برای ورود به دنیای واقعی و مهارتهای کاربردی هستند. دانشجویان با انتخاب این درسها به نوعی مسیر آینده شغلی و یا تحصیلات تکمیلی خود را در این رشته آغاز میکنند. زیرا این درسها دیگر فقط در حد تئوری و شناسایی آفات نیستند و قرار است تا دانشجویان را برای ورود مستقیم به بازار کار گیاه پزشکی در زمینههای تخصصی آماده کنند. تمرکز این دروس بر سه محور مهارتهای علمی، فناوریهای نوین و حوزههای میان رشتهای شکل گرفته است. دروسی مانند:
- مبارزه بیولوژیک با آفات
- اصول قرنطینه گیاهی
- بیماریشناسی پیشرفته جنگل و مرتع
- اصول پرورش و تکثیر حشرات مفید (زنبور عسل، کرم ابریشم و…)
- مدیریت آفات و بیماریهای گلخانهای
- اصول مقاومت گیاهی بر آفات و بیماریها
- آزمایشگاه پیشرفته تشخیص بیماریهای گیاهی
رتبه مورد نیاز برای قبول شدن رشته گیاه پزشکی
رتبه قبولی در رشته گیاه پزشکی یک عدد ثابت و سراسری نیست و هر سال با توجه به عرضه و تقاضا یعنی همان ظرفیت و تعداد داوطلب تغییر میکند. این رشته را باید در فهرست رشتههای میان رده کنکور تجربی قرار دهیم که چندان محبوب نیست، اما تقاضا برای تحصیل در آن قابل توجه است. در واقع داوطلبینی که شانس قبولی کمی در رشتههای محبوب تجربی دارند، اما رتبه آنها همچنان خوب و زیر ۲۰هزار است، برای انتخاب این رشته علاقمند میشوند. براساس تجربه برای قبولی در دوره روزانه دانشگاههای سطح بالا مانند تهران، شهید بهشتی، شیراز و… به رتبههای مشخصی در مناطق مختلف نیاز دارید:
- رتبه کشوری زیر ۱۲ هزار در سهمیه منطقه یک
- رتبه کشوری زیر ۱۸ هزار در سهمیه منطقه دو
- رتبه کشوری بین ۲۵ الی ۳۵ هزار در سهمیه منطقه سه
- قبولی در دانشگاههای دولتی سطح پایین، پردیسها و یا دانشگاه آزاد با رتبه زیر 35 هزار حتی بالاتر امکانپذیر است.
گرایش تحصیلات تکمیلی رشته گیاه پزشکی
در مقاطع تکمیلی کارشناسی ارشد و دکترا رشته گیاه پزشکی از حالت عمومی خارج شده و رویکرد کاملاً تخصصی پیدا میکند. این رویکرد تخصصی آنقدر عمیق است که گرایشهای مختلف هیچ بخش مشترکی با یکدیگر ندارند و عملاً در زمینههای کاملاً جداگانه وارد میشوند. در ادامه فهرست گرایشهای اصلی مقاطع تکمیلی گیاه پزشکی را مختصر بررسی میکنیم.
1- گرایش حشرهشناسی کشاورزی
حشرهشناسی کشاورزی مهمترین و محبوبترین گرایش تکمیلی گیاه پزشکی است که افراد متخصص این حوزه را به طور کامل با فراوانترین جانوران کره زمین در خدمت یا بر علیه کشاورزی آشنا میکند. متخصصین این گرایش مطالعات وسیعی برای شناسایی دقیق و مدیریت آفات کشاورزی را آغاز کرده و در عین حال برای شناخت و پرورش انبوه حشرات مفید دست به کار میشوند. زمینههای مطالعاتی این گرایش به قرار زیر است:
- اصول مبارزه بیولوژیک با آفات بدون نیاز به سمپاشی
- روشهای نوین سمپاشی و مبارزه شیمیایی اصولی با آفات
- کنه شناسی در حوزههای مختلف کشاورزی
- اصول گردهافشانی تجاری و مدیریت زنبورها در گلخانههای مدرن
2- گرایش بیماریشناسی گیاهی
بیماریشناسی گیاهی یکی دیگر از تخصصهای تحصیلات تکمیلی است که یک پزشک عمومی گیاهان را به یک آسیبشناس حرفهای تبدیل میکند. در این گرایش دیگر با موجوداتی که با چشم غیرمسلح دیده میشوند مانند حشرات سروکار ندارید. بلکه قرار است تا به دنیای نامرئی و کاملاً پیچیده از قارچها، باکتریها و ویروسها وارد شده و ارتباط آنها با انواع بیماریهای گیاهی را بررسی کنید. متخصصین این گرایش دیگر به دنبال لکهها روی برگها نیستند، بلکه در محیط آزمایشگاهی بررسی میکنند که چگونه یک قارچ و یا ویروس میتواند سیستم ایمنی گیاه را خاموش کند. زمینههای تحقیقاتی این گرایش بسیار گسترده است:
- قارچشناسی برای تحلیل چرخه زندگی و راههای نفوذ آنها به گیاهان
- باکتریشناسی گیاهی و بیماریهای مرتبط با آنها
- مطالعات گسترده در زمینه کرمهای لولهای
- ویروسشناسی گیاهی و بیماریهای مرتبط با آنها
3- گرایش علوم علفهای هرز
گرایش علوم علفهای هرز به ظاهر ساده اما در عمل یک شاخه بسیار مهم، تخصصی و استراتژیک در مقاطع تکمیلی گیاه پزشکی است. دانشجویان در این گرایش تخصصی در زمینه استراتژیهای هوشمندانه برای مهار اکولوژی گیاهان ناخوانده تحقیق کرده و رقابت پنهان میان محصول اصلی با علفهای هرز را بررسی میکنند. همچنین برای چالشهایی مانند مقاومت به علفکشها به دنبال راهکار هستند. زمینههای مطالعاتی این گرایش نیز به قرار زیر است:
- مطالعه در زمینه بیولوژی بذر علفهای هرز
- بررسی دقیق فیزیولوژی علفکشها و دلیل مقاومت
- تحقیق و توسعه فناوریهای مدرن حذف علفهای هرز
- اصول مبارزه بیولوژیکی بدون استفاده از سموم شیمیایی
4- تواناییهای مورد نیاز رشته گیاه پزشکی
برای موفقیت در رشته گیاه پزشکی تنها علاقه به طبیعت کافی نیست، بلکه باید ترکیبی از تواناییهای ذهنی، شخصیتی و حتی فیزیکی را در اختیار داشته باشید. مواردی مانند:
- قدرت مشاهده و دقت بالا برای تشخیص یک لکه یا دیدن حشرات بسیار ریز داخل گیاهان
- حوصله و صبر زیاد با روحیه جستجوگری برای ساعتها کار مداوم با میکروسکوپ یا گشتهای طولانی در مزارع
- ذهن تحلیلگر برای کنار هم گذاشتن علایم و شرایط و تشخیص درست بیماری یا آفت
- قدرت بدنی کافی برای پیادهروی در زمینهای ناهموار زراعی
- مهارتهای ارتباطی برای توضیح مفاهیم با زبان ساده به کشاورزان
- علاقمند به یادگیری مداوم برای آشنایی با آفات و بیماریهای جدید، قوانین و استانداردهای جدید، محصولات جدید و…
- احساس مسئولیت و وجدان کاری بالا
بازار کار رشته گیاه پزشکی، قرار است کجاها کار کنید؟
بازار کار رشته گیاه پزشکی برخلاف آنچه که عموم مردم تصور میکنند، نسبتاً پویا و حتی بکر است. البته اگر در آینده فقط به مدرک کارشناسی بسنده نکنید و مهارتهای عملی و ارتباطی قوی داشته باشید، قطعاً از بازار کار رشته گیاهشناسی بهرهمند شده و درآمدهای خوبی به دست میآورید. حتی میتوانید همزمان چندین شغل مرتبط با این رشته دایر کنید. خیلی از کارشناسان خبره مادامیکه کارمند جهاد کشاورزی هستند، یک کلینیک خصوصی برای خودشان نیز راهاندازی کرده و درآمدهای قابل توجهی دارند. به هر حال بازار کار گیاه پزشکی را باید از چند منظر بررسی کنیم:
بازار کار در بخش دولتی
بخش بزرگی از فارغالتحصیلان گیاه پزشکی نهایتاً به عنوان کارشناس جذب نهادهای دولتی مانند سازمان حفظ نباتات زیر نظر وزارت جهاد کشاورزی میشوند. کارشناس حفظ نباتات، بازرس قرنطینه، کارشناس در کلینیکهای دولتی و کارمند مراکز خدمات کشاورزی از جمله زمینههای شغلی در بخش دولتی هستند. اما در نظر داشته باشید که سطوح شغلی در بخش دولتی کاملاً کارمندی است.
- بخوانید
بازار کار بخش خصوصی
متخصصین گیاه پزشکی حتی از همان مقطع کارشناسی به راحتی میتوانند وارد بخش خصوصی شده و کلینیک باز کنند. اما به یاد داشته باشید که در این بخش دیگر خبری از حقوق ثابت کارمندی نیست و درآمد رابطه مستقیم با مهارتها و تخصص شما دارد. زمینههای شغلی رشته گیاه پزشکی در بخش خصوصی به قرار زیر است:
- تأسیس و مدیریت کلینیک گیاه پزشکی
- کارشناس فنی، تحقیق و توسعه در شرکتهای تولید کننده کود و سموم
- راهاندازی فروشگاه عرضه محصولات کشاورزی از قبیل سموم و…
- مسئول فنی فروشگاههای گیاه پزشکی و عرضه سموم
- تولید و پرورش حشرات مفید و شکارگر مانند کفشدوزک یا زنبورهای شکارچی
- کار در آزمایشگاههای پیشرفته ویروسشناسی یا تولید نهال
بازار کار رشته گیاه پزشکی در چند سال اخیر به کلی متحول شده و دیگر نمیتوان این عرصه را با دههی ۸۰ مقایسه کرد. به هر حال طبق قانون هر فروشگاه عرضه سموم باید یک مسئول فنی با مدرک گیاه پزشکی را در اختیار داشته باشد و همین نکته کافی است تا بازار کار این رشته رونق بگیرد. اما در عصر حاضر دیگر نمیتوان با تکیه بر تجویز سموم در این فضا فعالیت کرد. بلکه هر کارشناس گیاه پزشکی باید با ترکیبی از دانش آکادمیک، مهارتهای عملی، دانستههای مدرن و توانایی کار با نرمافزارهای پایش در این حوزه فعالیت کند.
درآمد رشته گیاه پزشکی
درآمد در رشته گیاه پزشکی برخلاف مشاغل کارمندی که حقوق ثابتی دارند، کاملاً متغیر است. مقدار درآمد این رشته با توجه به مهارتها، ریسکپذیری و حتی موقعیت جغرافیایی به کلی تغییر میکند. حتی ممکن است یک گیاهپزشک از طریق کار دولتی یک حقوق ثابت کارمندی دریافت کرده و همزمان صاحب یک کلینیک درمانی و یا فروشگاه عرضه محصولات کشاورزی باشد.
درآمد گیاه پزشکی در بخش دولتی مثلاً کار در جهاد کشاورزی، گمرک یا سازمان حفظ نباتات مطابق با قانون مدیریت خدمات کشوری است و حقوق آنها را براساس رتبهبندی کارمندی دولت تعیین میکنند. اما همین درآمد در بخش خصوصی میتواند تا چند برابر افزایش پیدا کند. ولی در نظر داشته باشید که درآمد بخش خصوصی تا حدودی فصلی است و موقعیت مکانی در مقدار آن نقش تعیین کنندهای دارد. درآمدهایی مانند:
- نسخه پیچی و یا حقالزحمه مشاوره در زمینه مراقبت از گیاهان
- درمان بیماری گیاهان تزیینی و خانگی
- فروش تخصصی نهادهها مانند سموم، کود یا ادوات
- فعالیتهای پروژهای در زمینه تحقیق و توسعه سموم
- مشاوره تخصصی باغات بزرگ و یا گلخانههای صنعتی
- تولید حشرات مفید
بهترین دانشگاههای ایران برای تحصیل در رشته گیاه پزشکی
تقریباً اکثر دانشگاههای علوم پزشکی ایران رشته گیاه پزشکی را در مقطع کارشناسی تدریس کرده و بسیاری از آنها دورههای تکمیلی تخصصی سطح عالی در اختیار دارند. اما اگر بخواهید در بهترین آنها تحصیل کنید، باید نکتههایی مانند قدمت گروه آموزشی، امکانات آزمایشگاهی و حتی وسعت مزارع تحقیقاتی یا بهرهمندی از اساتید شاخص را در نظر بگیرید. برخی از بهترین دانشگاههای ایران برای تحصیل در رشته گیاه پزشکی به قرار زیر هستند:
دانشگاه تهران، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج
پردیس کشاورزی و منابع طبیعی کرج زیر نظر دانشگاه تهران مهد تاریخ گیاه پزشکی در ایران است. بسیاری از اساتید به نام و کتابهای مرجع این رشته حاصل کار این دانشکده هستند. همچنین این دانشکده آزمایشگاههای مرجع و کلکسیون گیاهی بینظیری در سطح ملی و حتی بینالمللی دارد.
دانشگاه تربیت مدرس تهران
این دانشگاه به علت در اختیار داشتن مقاطع تحصیلات تکمیلی گیاه پزشکی در زمینههای پیشرفته مولکولی یکی از بهترین مراکز علمی ایران و حتی جهان است.
دانشکده کشاورزی دانشگاه شیراز
اعتبار این دانشگاه در جنوب کشور بیرقیب است. خصوصاً که با توجه به موقعیتهای اقلیمی خاص استان فارس، متخصصان این دانشکده در زمینه علوم باغبانی و مدیریت آفات در مناطق گرم و خشک صاحب نظر هستند.
دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان
این دانشگاه مرجع تحقیقات در زمینه غلات از قبیل گندم و برنج در ایران است. همچنین تحقیقات بسیار جامع در زمینه دانههای روغنی مانند کلزا و سویا نیز در اختیار دارد. به نوعی باید دانشگاه منابع طبیعی گرگان را قطب علمی مدیریت کشاورزی برای کنترل آفات مزارع وسیع شمال کشور معرفی کنیم.
دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی خوزستان (رامین)
یک دانشگاه مستقل در استان خوزستان است که کاملاً تخصصی در زمینه گیاه پزشکی محصولات گرمسیری مانند خرما، نیشکر و سبزیجات فعالیت میکند. این دانشگاه در مرکز تولید صیفیجات کشور قرار گرفته و تحصیل در آن زمینهساز فرصتهای شغلی بینظیری است.
دانشگاه ولی عصر رفسنجان
یک دانشگاه کوچک اما کاملاً تخصصی در گیاه پزشکی است که اکثر فعالیتهای خود را در زمینه آفات پسته متمرکز کرده است.
- بخوانید
دانشگاه محقق اردبیلی
دانشگاه محقق اردبیلی یکی از بزرگترین دانشکدههای کشاورزی ایران را در اختیار دارد و شاخه گیاه پزشکی این دانشگاه کاملاً تخصصی در زمینه غلات دیم مناسب اقلیم سردسیر و کشت سیب زمینی فعالیت میکند.
بهترین دانشگاههای دنیا در رشته گیاه پزشکی
گیاه پزشکی از جمله رشتههای اصلی با زیرساختهای جدی در بسیاری از کشورهای دنیا است. خصوصاً کشورهای توسعه یافته که با نگاه کاملاً استراتژیک از این رشته یاد میکنند. اما برای ادامه تحصیل در خارج از کشور باید کمی نگاه را از رشته گیاه پزشکی به سمت علوم گیاهی، بیماریشناسی گیاهی و حشرهشناسی تغییر دهید. بهترین دانشگاههای جهان نیز با نگاه تخصصی این رشتهها را تدریس میکنند. دانشگاههایی مانند:
دانشگاه دیویس (UC Davis) کالیفرنیای آمریکا
دانشگاه دیویس مرکز علمی شماره یک گیاه پزشکی در سراسر جهان است. این دانشگاه تقریباً در تمام رتبهبندیهای جهانی رتبه اول یا دوم کشاورزی و علوم گیاهی را دارد. البته بخش حشرهشناسی این دانشگاه تبدیل به مرجع طراز اول جهانی شده است. تمرکز اصلی این دانشگاه آمریکایی برای کشاورزی پایدار، مدیریت تلفیق آفات و امنیت غذایی است.
دانشگاه کرنل (Cornell) نیویورک آمریکا
این دانشگاه در حال حاضر قویترین دپارتمانهای علمی در زمینه بیماریشناسی گیاهی و اصلاح نباتات در سراسر جهان را در اختیار دارد. همچنین در زمینههای مختلفی از جمله بیوتکنولوژی، ژنتیک مقاومت گیاهی و ویروس شناسی گیاهی از بهترینهای جهان است.
دانشگاه ایالتی واشنگتن (WSU) آمریکا
این دانشگاه را باید قطب برجسته علمی در زمینه درختان میوه و علوم باغبانی در سراسر جهان معرفی کنیم. ایالت واشنگتن آمریکا به نوعی سبد میوه این کشور است و باغات بسیار زیادی در این ایالت قرار دارد. منطقی است که دانشگاه ایالتی آن به قطب علوم باغی در سراسر جهان تبدیل شود.
دانشگاه واگنینگن (Wageningen) هلند
برترین دانشگاه اروپایی در زمینه علوم کشاورزی است. رشته گیاه پزشکی این دانشگاه گاهاً رتبه یک جهانی را کسب کرده است. البته عمده تمرکز این دانشگاه در زمینه کشاورزی گلخانهای، مدیریت بیولوژیک و امنیت غذایی است.
کالج سلطنتی لندن (Imperial College) انگلستان
یک دانشگاه بسیار مشهور است که بخش گیاه پزشکی آن در زمینه بیوتکنولوژی گیاهی و زیستشناسی مولکولی بیماریهای مرتبط با گیاهان برترین تحقیقات را انجام داده است. اعتبار مدرک گیاه پزشکی این دانشگاه از هر مرکز علمی دیگری در دنیا بالاتر است.
دانشگاه گوتینگن (Gottingen) آلمان
از مشهورترین دانشگاههای آلمانی است که سابقه طولانی در زمینه علوم جنگلی و کشاورزی در مناطق سردسیری دارد. مرکز گیاه پزشکی این دانشگاه مرجع علمی آفات چوب در سراسر دنیا است.
مهاجرت از طریق رشته گیاه پزشکی
تحصیل در رشته گیاه پزشکی میتواند فرصت عالی برای مهاجرت تحصیلی و یا شغلی با آیندهی درخشان در یکی از کشورهای توسعه یافته باشد. مهاجرت از طریق گیاه پزشکی برخلاف رشتههایی مانند مهندسی که متقاضی زیادی دارند یک مسیر تخصصی، هدفمند و کاملاً وابسته به پژوهش دارد. همچنین باید مواردی از قبیل کمبود نیروی متخصص در کشور مقصد و یا قوانین امنیت زیستی را در نظر بگیرید. مزیت بزرگ این رشته رقابت بسیار کمی است که باعث میشود شانس موفقیت خوبی برای مهاجرت شغلی و یا پذیرش در یک دانشگاه معتبر برای ادامه تحصیل در آینده داشته باشید.
نام کشور | چرا برای مهاجرت گیاه پزشکی مناسب است |
|---|---|
آمریکا | مهاجرت برای تحصیل دکترا (PHD)
– قابلیت گرفتن فاند PHD در اکثر دانشگاهها
– بودجههای میلیون دلاری برای تحقیق روی امنیت غذایی
– بازار کار عالی و گسترده |
کانادا | بازار کار عالی در زمینه کشت گلخانهای
– نیاز همیشگی متخصصین مدیریت آفات گیاهی
– بازار کار عالی پرورش حشرات مفید
– دارای دانشگاههای فعال و معتبر |
هلند | بهترین کشور اروپایی در زمینه کشاورزی
– بازار کار همیشگی در زمینه کشت گلخانهای
– فرصتهای متعدد شغلی در شرکتهای دانش بنیان |
آلمان | امکان تحصیل رایگان و پژوهشهای قوی
– فعالیت بیشمار شرکتهای دانش بنیان در زمینه علوم کشاورزی
– دارای دانشکدههای قوی قارچشناسی و ویروسشناسی گیاهی |
استرالیا | بازار کار عالی برای متخصصین قرنطینه گیاهی
– فعالیت شرکتهای مختلف در زمینه فعالیتهای کشاورزی
– بازار کار در حال رشد کشت گلخانهای |
دانمارک | قطب بیوانفورماتیک و زمینههای شغلی گسترده در شرکتهای دانشبنیان |
نکتههایی برای مهاجرت از طریق رشته گیاه پزشکی
اگر با هدف مهاجرت قصد تحصیل در رشته گیاه پزشکی را دارید و یا هماکنون در حال تحصیل این رشته هستید و کاملاً جدی به مهاجرت فکر میکنید، بهتر است چند نکته مهم را به یاد داشته باشید:
- مهاجرت صرفاً با گیاه پزشکی عمومی سخت است. لذا باید روی یک حوزه خاص مانند ویروسشناسی گیاهی، بیوانفورماتیک آفات، کنترل بیولوژیک و… کار کنید.
- بهتر است در طول تحصیل به انواع تکنیکهای آزمایشگاهی این رشته مانند PCR و یا ELISA کاملاً مسلط شوید.
- باید مهارتهای تکمیلی در زمینه تحلیل دادههای زیستی را یاد بگیرید. لذا به مهارتهایی در زمینههای نرمافزاری نیاز دارید.
- باید تسلط کامل بر زبان انگلیسی برای خواندن متون تخصصی این رشته داشته باشید.
- بخوانید
سختیهای رشته گیاه پزشکی
آیا گیاه پزشکی رشته سادهای است؟ و یا قرار است تا در طول تحصیل و حتی فضای کار با چالشهای سختی مواجه شوید؟ خیلیها این رشته را دست کم گرفته و آن را در فهرست رشتههای نسبتاً آسان قرار میدهند. ولی گیاهشناسی با تمام جذابیتهایش اصلاً مسیری هموار و پشت میزی نیست. بگذارید اندکی بیشتر درباره سختیهای تحصیل و کار در رشته گیاه پزشکی صحبت کنیم:
- کار در شرایط آبوهوایی طاقتفرسا مانند بازدیدهای دائمی از مزارع در گرمای تابستان
- خطر دائمی تماس با انواع سموم و مسمومیت های ناشی از آنها
- تماسهای مداوم با گروه گیاهان، هاگ قارچها، فلس حشرات و… که باعث حساسیت میشوند.
- مسئولیت سنگین نگهداری از محصول یکسال زمینهای کشاورزی
- مواجهه دائمی با علایم گمراهکننده در گیاهان و احتمال اشتباه در تشخیص بیماری و تجویز دارو
- تغییر دائمی و همه ساله سموم و تدوین قوانین و استانداردهای جدید
- متقاعد کردن کشاورزان سنتی که طبق برنامهریزی شما کار کنند.
- درآمد ناپایدار و فصلی در بخش خصوصی
- کار در روستاها، شهرستانها و حتی مناطق دورافتاده
باورهای نادرست درباره رشته گیاه پزشکی
گیاه پزشکی از آن دست رشتههای ناشناخته دانشگاهی است که باعث شده تا باورهای نادرست و کلیشهای زیادی درباره آن شکل بگیرد. این باورهای نادرست گاهاً آنقدر عمیق هستند که باعث میشوند تا دانشجویان با تصورات اشتباه وارد این مسیر شوند. در ادامه چند مورد از باورهای نادرست درباره این رشته را توضیح میدهیم.
تمام گیاه پزشکی سمپاشی یا سمفروشی است!
این باور بزرگترین اشتباهی است که درباره رشته گیاه پزشکی بر سر زبانها افتاده است. زیرا این رشته دقیقا در جهت عکس این کلیشه حرکت میکند. هدف اصلی این رشته بر پایه کاهش مصرف سموم با روشهای جایگزین مانند کنترل بیولوژیک و مدیریت زراعی است.
فارغالتحصیلان این رشته فقط استخدام دولت در جهاد کشاورزی میشوند!
بسیاری فکر میکنند که تنها مسیر شغلی این رشته، نشستن پشت میز جهاد کشاورزی است و چون این پشت میزنشینی اشباع شده، به این باور رسیدهاند که گیاه پزشکی بازار کار خوبی ندارد. اما واقعیت درست برعکس این باور نادرست است. زیرا اکثر فارغالتحصیلان برای کسب درآمدهای بیشتر علاقه دارند که در بخش خصوصی فعالیت کرده و حتی کیلینیک بزنند.
مهاجرت با این رشته امکانپذیر نیست!
این هم یکی دیگر از باورهای به کل غلط درباره رشته گیاه پزشکی است. زیرا دقیقاً برعکس، این رشته با توجه به ارتباط آن با امنیت غذایی از جمله بهترین رشتهها برای مهاجرت به کشورهای توسعه یافته محسوب میشود.
گیاه پزشکی فقط برای مزرعه یا باغ است و ربطی به زندگی شهری ندارد!
این هم یکی دیگر از باورهای نادرست درباره این رشته است. اگرچه بخش بزرگی از فعالیتهای گیاه پزشکی در باغها، مزارع و یا گلخانهها است، اما این متخصصین میتوانند کلینیکهای داخل شهر برای درمان و مراقبت از گیاهان آپارتمانی و زینتی نیز راهاندازی کنند.
درآمد رشته گیاه پزشکی کم است!
درآمد در این رشته کاملاً وابسته به شرایط و محل کار تغییر میکند. قاعدتاً افرادی که کارمند دولتی مثلا اداره جهاد کشاورزی هستند، نهایتاً یک حقوق ثابت کارمندی را دریافت میکنند. اما درآمد اصلی این رشته در بخش خصوصی است. مثلاً میتوانید به عنوان مشاور در مزارع بزرگ فعالیت کرده و یا یک فروشگاه عرضه محصولات و ادوات کشاورزی را راهاندازی کنید که درآمد قابل توجهی دارند.
- بخوانید
آیا برای تحصیل و کار در میان گیاهان آماده هستید؟
در این مقاله سعی کردیم تا یک چشمانداز جامع از رشته گیاه پزشکی را برای شما به تصویر بکشیم. حالا میدانید که در این رشته چه میگذرد، چه اهدافی دارد، کجاها کار میکنند و با چه سختیها و چه چالشهایی هنگام تحصیل تا کار مواجه میشوند. اما در نهایت این شما هستید که باید تصمیم نهایی برای تحصیل در این رشته را بگیرید.
اگر از کار در طبیعت حتی زیر آفتاب داغ یا گلولای شالیزار لذت میبرید، قطعاً این رشته برای شما طراحی شده است. اما از همین حالا باید بدانید که موفقیت در آن با مدرک دانشگاهی و استخدام دولتی تضمین نمیشود. برای موفقیت در این رشته باید حتماً مهارتهای آزمایشگاهی فراتر از تدریس دانشگاه را یاد گرفته و حتی برای یادگیری فناوریهای خاص اقدام نمود. آیا مطمئن هستید که به این دنیای عجیب علاقه دارید؟ شاید بهتر است تا از راهنمایی یک مشاور تحصیلی حرفهای استفاده کنید. مشاوران تحصیلی در یاوران دانش به شما کمک میکنند که این رشته را در کنار دیگر رشتهها با توجه به توانمندیها، علایق و استعدادهایتان بررسی کرده و درست انتخاب کنید.
