چرا ترازم در آزمونهای آزمایشی بالا نمیاد؟
هیجان انگیزترین ماجرای کنکور شرکت در آزمونهای آزمایشی است. هر آزمون عملاً یک میدان مسابقهی جدید برای شما است و اتفاقا شدیداً علاقه دارید که تراز بهتری کسب کنید و از پیشرفت تحصیلی لذت ببرید. اما این آزمونهای آزمایشی روی دیگری هم دارند. زمانیکه با وجود روزها و هفتهها تلاش و مطالعه، تراز آزمون آزمایشی شما نه تنها بالاتر نمیرود، بلکه ممکن است افت کرده و ظاهرا در یک بنبست تحصیلی قرار بگیرید.
دانشآموزان همیشه نسبت به تراز آزمون آزمایشی نگاه احساسی دارند. با رشد تراز به شدت ذوق زده میشوند و با افت تراز کاملاً در لاک خود فرو رفته و حس ناامیدی میگیرند. اما آیا تراز و رتبه آزمون آزمایشی تا این اندازه مهم و تاثیرگذار است؟ آیا افزایش تراز آزمون آزمایشی نشان دهنده برنامهریزی درست و پیشرفت تحصیلی است؟ در این صورت اگر تراز آزمون شما کمتر از آزمون قبلی است، نشان دهنده کم کاری و افت تحصیلی است؟ اصلاً چرا این تراز رشد نمیکند؟ اینها سوالاتی است که احتمالاً در ذهن تک تک دانشآموزان کنکوری جریان دارد و ما نیز در یاوران دانش قصد تحلیل کامل آن را داریم.
با تعریف واقعی کنکور و مسابقه آشنا شوید
فکر میکنید اگر یک بار دیگر کنکور ۱۴۰۴ را برگزار کنند، رتبه یک باز هم میتواند آن جایگاه را داشته باشد؟ آیا کسیکه در یک مسابقه اول شده و رکورد بسیار خوبی را ثبت کرده است، همیشه میتواند همان رکورد را زده و همچنان اول باقی بماند؟ در این صورت دیگر چه نیازی به مسابقه دادن است؟!
وقتی در آزمونهای آزمایشی شرکت کردهاید، قطعاً علاقه دارید که آزمون به آزمون رشد کنید. این موضوع کاملاً طبیعی است. اما همیشه آنطور که انتظار دارید، پیش نمیرود. مثلاً ممکن است سخت تلاش میکنید، اما همچنان یا در همین تراز در جا میزنید و یا ممکن است تراز پایینتری را کسب کنید. این شرایط همان لحظات بحرانی شما است. خیلیها با مواجه شدن در چنین شرایطی ناامید شده و روحیه جنگندگی خود را از دست میدهند. دیدگاه غیر مسابقهای از دلایل عدم موفقیت در آزمون آزمایشی است. اما باید بدانید که این اتفاق تعریف واقعی کنکور و مسابقه است. فقط کافی است به مانند یک ورزشکار حرفهای شرایط فراز و نشیب دوران آمادگی را درک کنید تا این شرایط برای شما کاملا طبیعی و البته انگیزه بخش شود.
چالشهای دانشآموزی در روزهای کنکوری
قرار شد در کنکور به مانند یک ورزشکار حرفهای و شرایط مسابقهای به نتایج خودتان نگاه کنید. اما تا چه اندازه حرفهای هستید؟ تا چه اندازه شرایط آمادگی طولانی مدت را میشناسید؟ آیا چیزی درباره پیشرفت تدریجی و قدم به قدم میدانید؟ مثلاً آیا این را میدانید که شکستهای پی در پی مسابقات آزمایشی زمینه پیروزی نهایی است؟ به عنوان یک دانشآموز دوازدهمی و کم تجربه منطقی است که با احساسات غنی درباره تراز آزمون آزمایشی نگران شده و یا بیش از حد هیجان زده شوید. بگذارید از چند چالش شما در سال کنکور صحبت کنیم. چالشهایی که دلایل عدم موفقیت در آزمون آزمایشی هستند.
اولین چالش: تا حالا فقط با خودتان رقابت میکردید
شما در تمام طول تحصیل مدرسه فقط امتحان دادهاید. امتحان کلاسی، امتحان نیم ترم، پایان ترم و نهایی که در همگی آنها عملاً فقط با خودتان رقابت کردهاید. اگر در امتحان میانترم ضعیف بودید، با مطالعه مناسب و برنامهریزی جدی برای امتحان پایان ترم و نهایی آماده میشدید. در این صورت در رقابت با خودتان پیروز شدهاید. امتحان شما با تواناییهای گذشته خود شما سنجیده شده است و پای هیچ فرد دیگری در میان نیست.
اما کنکور دیگر امتحان نیست. در تمام کنکورهای آزمایشی هر دانشآموز قرار است تا با بقیه دانشآموزان شرکت کننده در این مسابقه سنجیده شود. اینجا بحث داغ رقابت و مسابقه مطرح است. در این صورت ممکن است تلاش خوبی کردهاید و سطح علمی خود را افزایش داده باشید، اما تراز و رتبه آزمون آزمایشی شما بهتر نشود. زیرا همه رقیبهای جدی شما نیز در حال رشد سطح علمی خود هستند و حتی ممکن است تعدادی رقیب جدید به آزمون آزمایشی اضافه شده باشند. پس لطفاً دیدگاه مسابقهای داشته باشید و مانند یک امتحان دهنده فکر نکنید و احساسی نشوید!
دومین چالش: عدم آگاهی از تکنیکهای آزمون
اگر فقط بدوید هرگز فوتبالیست نمیشوید! منطقی است که باید تکنیکها و تاکتیکهای فوتبال را هم یاد بگیرید. موفقیت و پیشرفت در آزمونهای آزمایشی نیز دقیقاً شبیه به همین نکته است.
دقیقاً هدف شما از شرکت در آزمونهای آزمایشی چیست؟ آیا صرفاً برای تست زنی شرکت میکنید و یا قرار است محیطی شبیه ساز کنکور باشد تا هرچه بیشتر با فضای آزمونی شبیه به کنکور آشنا شوید؟ بسیاری از دانشآموزان از آزمونی تا آزمون دیگر فقط درس خواندهاند. این در حالی است که نمیدانند عواملی مانند سرعت، زمانبندی و تنظیم هر درس، تعادل مطالعاتی آزمون، آمادگی برای آزمون و حتی تحلیل آزمونهای قبلی نیز تاثیرگذار است. اگر قرار است تا آزمون به آزمون چیزی از تکنیکهای مدیریت آزمون را یاد نگیرید، انتظار درجا زدن هم داشته باشید. اما این تکنیکهای مدیریت آزمون چه هستند؟
سرعت در تست زنی
آیا تا به حال در آزمونها با چالش زمانی رو در رو بودهاید. شرایطی که میتوانید تست آزمون را پاسخ دهید، اما زمان کافی را در اختیار ندارید. این بدترین اتفاق در کنکور اصلی است و باید همین حالا در آزمونهای آزمایشی بر این مشکل غلبه کنید. اگر همزمان که کاملاً جدی درس میخوانید، روی سرعت تست زنی خود هم کار کنید، قطعاً تراز آزمون آزمایشی بهتری کسب خواهید کرد. کند بودن از مهمترین دلایل عدم موفقیت در آزمون آزمایشی است.
زمانبندی دروس
اگر به مانند غیر حرفهایها دفترچه سوالات آزمون را از همان سوال اول دانه به دانه پاسخ میدهید و بدون در نظر گرفتن زمانبندی هر درس پیش میروید، باید هم منتظر افت تراز آزمون آزمایشی باشید! مگر میشود در یک آزمون با درسهای مختلف شرکت کنید، اما هیچ استراتژی برای زمانبندی درسها نداشته باشید؟!
وقتی چند درس متفاوت با یک دفترچه توزیع شده است و باید در یک بازه زمانی معین همگی آنها را پاسخ دهید، نیاز به استراتژی دارید. در این صورت باید یاد بگیرید که هر درس را در زمان معین خودش پاسخ دهید و حتی اگر چند تست از درس باقی مانده، زمان دیگر درسها را مطابق با استراتژی خودتان رعایت کنید. از طرفی چطور این استراتژی را چیدمان میکنید؟ آزمونهای آزمایشی محک خوبی است تا خودتان را تحلیل کنید و ببینید باید چگونه زمانبندی دروس را برای خودتان چیدمان کنید.
تعادل مطالعاتی و آزمون دادن
بارها دیدهایم که دانشآموزان در آزمونهای آزمایشی تعادل مطالعاتی را رعایت نمیکنند. همین نکته کافی است تا تراز آزمون آزمایشی آنها درجا زده و حتی افت کند. اما این تعادل مطالعاتی چیست؟
اگر برای هر آزمون نسبت به مطالعه برخی درسها افراط کنید و برخی دیگر از درسها را رها کنید، عملاً تعادل مطالعاتی ندارید. مثلاً در آزمون قبلی درصد فیزیک شما کم شده است. حالا برای آزمون بعدی کاملاً پرفشار فیزیک را خواندهاید و در عوض شیمی را رها کردهاید! منطقی است که در آزمون بعدی با شیمی به مشکل بخورید.
وقتی تعادل مطالعاتی برای آزمونها را رعایت نکنید، در هر آزمون تراز یک درس شما خوب و تراز درس دیگر ضعیف است. تعادل درسی از راههای افزایش تراز آزمون است. به عنوان مثال اگر دانشآموز تجربی در هر چهار درس تخصصی تراز ۶۰۰۰ کسب کرده باشد، از آنجا که تعادل خوبی دارد، تراز آزمون آزمایشی او میتواند تا بالای ۷۰۰۰ نیز برسد.
آمادگی آزمون
عدم آمادگی از جمله دلایل عدم موفقیت در آزمونهای آزمایشی است. تمام موسسات برگزار کننده آزمون از قبل موضوعات و بخشهای گنجانده شده در هر آزمون را تعیین کردهاند. اما متاسفانه برخی از دانشآموزان اصلاً نسبت به برنامههای تعریف شده برای هر آزمون بیتوجه هستند.
از طرفی اگر از لحاظ روحی و جسمی برای آزمون آماده نباشید، قطعاً نمیتوانید آزمون را با موفقیت سپری کنید. هر آزمون یک کلاس آموزشی است تا در آن همه چیز را حتی نحوه آماده شدن برای آزمون را یاد بگیرید. اینکه شب را زود بخوابید، صبح زود از خواب برخاسته و با آرامش یک صبحانه مقوی و سازگار با بدنتان بخورید و سپس برای آزمون راهی شوید. باور کنید مهم است بدانید که باید در صبحانه چه بخورید! در هر آزمون تلاش کنید تا کمی بیشتر خودتان را بشناسید و در روز کنکور غافلگیر نشوید!
تحلیل آزمون
خیلی عجیب است که برخی دانشآموزان در پایان هر آزمون فقط به نمره تراز و رتبه توجه میکنند و تمام! حتی ممکن است اصلاً سراغ دفترچه سوالات و پاسخنامه آزمون نروند و ندانند که کدام تستها را درست و کدام تستها را اشتباه پاسخ دادهاند. اگر چنین دانشآموزی هستید، هر اندازه هم درس بخوانید، در آزمونهای بعدی باز هم درجا میزنید!
اگر آزمونهای قبلی را تحلیل نکنید، همان مشکلات را مجدداً در آزمونهای بعدی تکرار میکنید و منطقی است که نتیجه نمیگیرید. تحلیل آزمون نقطه عطف پیشرفت شما است. وقتی بدانید کجاها اشتباه کردهاید و چرا اشتباه کردهاید، در آزمونهای بعدی قویتر و با برنامهتر حاضر میشوید. قطعا پشت گوش انداختن تحلیل آزمون از دلایل عدم موفقیت در آزمون آزمایشی است.
کنکور یک مسابقه طولانی است
اگر صرفا برای افزایش تراز آزمون آزمایشی بعدی تلاش کنید، از لحاظ روحی به مشکل میخورید. همه میخواهند تراز آزمون آزمایشی بالاتری داشته باشند، اما این هدفی نیست که در بازه زمانی کوتاه میان دو آزمون آن را به دست آورید. بلکه به یک برنامه بلند مدت یک ساله نیاز دارید. باید استمرار مطالعاتی داشته باشید و در عین حال تعادل مطالعاتی را رعایت کنید. تکنیکهای مدیریت آزمون و تحلیل آزمون را یاد گرفته و استفاده کنید. در نهایت عجله نکنید، بلکه باید با حوصله آزمون به آزمون قدم بردارید. به یاد داشته باشید که شما نسبت به خودتان در حال پیشرفت هستید و قطعاً این پیشرفت در آزمونهای آینده ثمره خودش را به دانشآموزان صبور نشان میدهد. فقط کافی است پا پس نکشید و همچنان با انرژی و مطالعه مستمر این مسیر طولانی کنکور را ادامه دهید.
هدف شما از هر آزمون آزمایشی چیست؟
هر آزمون یک مرحله آموزش درسی، علمی و مهارتی است. در هر آزمون باید چیزهایی از ماجرای کنکور را یاد بگیرید. در این صورت هدف شما از هر آزمون دقیقاً چیست؟
قرار نیست تا در هر آزمونی هدف یکسانی داشته باشید. بلکه برعکس میتوانید با اهداف کاملاً متفاوتی در هر آزمون آزمایشی شرکت کنید. مثلاً در یک آزمون قرار است که روی مهارتهای زمانبندی خودتان کار کنید. در این صورت پس از یک یا دو آزمون استراتژی درست زمانبندی را پیدا میکنید.
در برخی از آزمونها میتوانید با هدف تعادل مطالعاتی وارد شوید. حتی میتوانید اصول آزمون دادن و یا طبقهبندی سوالات را یاد بگیرید. به عنوان مثال دانشآموزهای حرفهای میدانند که کدام سوالها را در لحظه پاسخ ندهند، مگر آنکه در پایان زمان کافی برای ورود به آن سوالات سخت و چالشی را داشته باشید. این یک مهارت کاملاً استراتژیک است و در خلال آزمونهای آزمایشی چنین ترفندهایی را یاد گرفته و درست اجرا میکنید. آیا در این اهداف دنبال کسب تراز آزمون آزمایشی بالاتری هستید؟ و یا در حال یادگیری درست مهارتهای کنکوری هستید؟
سخن پایانی: آزمون ابزار رشد شما است
این خیلی خوب است که دغدغه افزایش تراز آزمون آزمایشی را دارید. حتی خیلی خوب است که دلیل عدم موفقیت در آزمون آزمایشی را بررسی کنید. اما در نهایت نباید این آزمونها سد راه شما شوند. همانطور که هیچ تیم فوتبال حرفهای از شکست در بازیهای دوستانه ناراحت نمیشود، بلکه برعکس در این مسابقات نقاط ضعف و قدرت خود را محک میزند، شما هم آزمونهای آزمایشی را به چشم ابزار رشد خودتان ببینید که قرار است محکی برای نقاط ضعف و قدرت شما باشند.
بسیاری از داوطلبهای کنکور فکر میکنند که آزمون صرفاً یک ابزار مقایسهای است. اما کاملاً برعکس باید هر آزمون را یک ابزار رشد بدانید. هر آزمون فرصت تست کردن تکنیکها، روشها و محک زدن استراتژیهای مختلف است. در هر آزمون قرار است تا اندکی بیشتر با فضای سخت کنکور آشنا شوید. اگر خوب درس خواندهاید، آزمونهای قبلی را به خوبی تحلیل میکنید و روی مهارتهای مدیریت آزمون متمرکز شدهاید. مطمئن شوید که آزمون به آزمون در حال رشد کردن هستید. حتی اگر تراز آزمون آزمایشی شما درجا زده باشد!
